Cervicale stenose-operatie (posterieure laminectomie en laterale-massafixatie)

Bij cervicale stenose gebruiken wij het vaakst posterieure cervicale laminectomie. Onder algehele anesthesie worden via een snee achter in de nek de botstructuren (laminae) verwijderd die de zenuwen beknellen, zodat het ruggenmergkanaal wordt verruimd. Bij wervelverschuiving of instabiliteit wordt in dezelfde sessie met laterale-massaschroeven stabilisatie en fusie uitgevoerd. Patiënten staan na 4–6 uur op; het ziekenhuisverblijf is 1–2 dagen.

Wat is een stenose-operatie en hoe verloopt deze?

Chirurgie is nodig wanneer cervicale wervelkanaalstenose niet met niet-operatieve methoden beheerst kan worden of neurologische bevindingen zoals toenemend krachtsverlies ontstaan. Vooral bij matige en ernstige ruggenmergaantasting (myelopathie) is chirurgie de primaire behandeling. Afhankelijk van het vernauwde niveau en de nekstand zijn ook operaties via de voorkant of laminoplastiek mogelijk.

Operatieverloop en anatomische benadering

Toegang en spiersparende aanpak

De operatie gebeurt onder algehele anesthesie in een volledig uitgeruste operatiekamer. Achter in de nek wordt ter hoogte van de stenose een voor microchirurgie geschikte huidsnee gemaakt. De spieren worden voorzichtig naar beide zijden opzij gehouden, zonder de anatomie van de wervelkolom te beschadigen.

Verruiming van het kanaal (laminectomie)

De laminae vormen een benig dak achter het ruggenmerg en beknellen door de vernauwing de zenuwen. Onder microscopisch zicht worden zij verwijderd; dit heet laminectomie. Door verwijdering van het dak wordt het kanaal wijder en verdwijnt de druk op zenuwweefsel.

Instabiliteit en laterale-massaschroeffixatie

Sommige patiënten hebben al vóór de operatie verschuivende wervels (instabiliteit). Ook kan worden verwacht dat uitgebreide botverwijdering om de vernauwing op te heffen het biomechanische evenwicht verstoort en later een verschuiving veroorzaakt. Om de oorspronkelijke structuur te behouden, wordt dan in dezelfde operatie de volgende stabilisatie uitgevoerd:

• Laterale-massaschroeffixatie: Titaniumschroeven van passende grootte worden onder de juiste hoek in de laterale massa’s geplaatst, de achter-zijdelingse delen van de wervels.
• Fixatie en fusie: Speciale staven verbinden de schroeven, zetten de wervels vast en laten ze na verloop van tijd veilig vergroeien. Zo wordt de patiënt beschermd tegen verschuiving na de operatie.

Wat is het slagingspercentage?

De operatie heft ruggenmergdruk op om verdere achteruitgang te stoppen en het functioneren te verbeteren. In een studie met 278 patiënten, waarin voorste en achterste operaties samen werden beoordeeld, verbeterden functioneren, beperkingen en levenskwaliteit duidelijk 1 jaar na de operatie. Dit gold voor alle groepen met lichte, matige en ernstige myelopathie, onafhankelijk van de ernst van de klachten vooraf [1]. Een internationale studie met 479 patiënten vond hetzelfde [2]. Bij matige tot ernstige myelopathie met verlies van handvaardigheid, onvast lopen en armzwakte adviseert de internationale richtlijn chirurgie [3].

Wat zijn de risico’s?

Operaties om het cervicale kanaal te verruimen zijn geavanceerde ingrepen die veel ervaring vereisen. Een bekende complicatie is tijdelijke schouder- en armzwakte (C5-parese) door rek op de C5-zenuwwortel wanneer het ruggenmerg na decompressie naar achteren beweegt. Dit verbetert meestal binnen maanden met fysiotherapie. Neuromonitoring volgt de zenuwgeleiding live om het risico op ruggenmerg- en zenuwwortelschade te beperken. Problemen met schroefplaatsing, durascheuren, nekpijn, wondinfectie en bij fusie uitblijven van botgroei zijn andere complicaties die weinig voorkomen. De studie met 278 patiënten rapporteerde een totaal complicatiepercentage van 18,7%, vergelijkbaar met andere reeksen [1].

🩺 Inzicht van de arts & klinische ervaring

“Een stenose-operatie is een van de ingrepen waarbij een neurochirurg het biomechanische evenwicht het meest moet respecteren. Via de achterkant de beknelde ruggenmergstructuur vrijmaken is de eerste stap. De tweede is tijdens de ingreep beantwoorden: ‘Ik heb dit bot verwijderd, maar gaat de wervelkolom later verschuiven?’ Zo nodig worden laterale-massaschroeven geplaatst. Wanneer wij de wervelkolom hebben vastgezet en de patiënt veilig zien lopen, met het hoofd rechtop en de voeten stevig op de grond, verdwijnt al onze vermoeidheid.”

Veelgestelde vragen

Wat is een cervicale stenose-operatie en hoe verloopt deze?

Via een snee achter in de nek worden de beknellende botstructuren (laminae) onder microscopisch zicht verwijderd. Zo nodig wordt de wervelkolom in dezelfde sessie met laterale-massaschroeven vastgezet.

Wat is het slagingspercentage?

Bij lichte, matige en ernstige myelopathie is 1 jaar na de operatie duidelijke verbetering van functioneren en levenskwaliteit aangetoond. Twee multicenterstudies met 278 en 479 patiënten vonden hetzelfde resultaat [1, 2].

Zijn er risico’s en bijwerkingen?

Ja, maar ernstige complicaties zijn zeldzaam. De bekendste is tijdelijke C5-parese, met schouder- en armzwakte die meestal binnen maanden herstelt. Het totale complicatiepercentage was 18,7% [1].

Bestaat risico op verlamming?

Ja, maar het is laag. Een grote internationale studie vond 3,1% neurologische complicaties [2]. Wij opereren onder een microscoop met neuromonitoring die de zenuwgeleiding live volgt.

Wanneer kan ik opstaan?

Onze patiënten kunnen ongeveer 4–6 uur na de operatie onder begeleiding opstaan en lopen, zodra de verdoving is uitgewerkt. Het ziekenhuisverblijf is 1–2 dagen.

Verdwijnen mijn stenoseklachten na de operatie?

Ja, hevige armpijn en krampen nemen doorgaans de volgende dag duidelijk af. Gevoelloosheid en tintelingen van langdurig beknelde zenuwen kunnen echter enkele weken nodig hebben om volledig te verdwijnen, afhankelijk van de herstelsnelheid van de zenuwvezels.

Wanneer kan ik weer werken?

Bij bureauwerk of werk zonder lichamelijke belasting kan dit na 10–15 dagen. Bij zwaar lichamelijk werk of veel tillen kan het 4–6 weken duren.

Welke specialist voert cervicale stenose-operaties uit in Istanbul?

Een van de artsen die cervicale stenose-operaties uitvoeren in Istanbul, is dr. M. Levent Deniz, specialist in hersen-, zenuw- en wervelkolomchirurgie.

Wat kost de operatie?

Omdat de kosten afhankelijk zijn van de patiënt en de ziekenhuisomstandigheden, kan een definitief tarief pas worden bepaald na onderzoek en beoordeling van de beeldvorming.

Bronnen

1. Fehlings MG, Wilson JR, Kopjar B, et al. Efficacy and safety of surgical decompression in patients with cervical spondylotic myelopathy: results of the AOSpine North America prospective multi-center study. J Bone Joint Surg Am. 2013;95(18):1651-1658. PMID: 24048552.
2. Fehlings MG, Ibrahim A, Tetreault L, et al. A global perspective on the outcomes of surgical decompression in patients with cervical spondylotic myelopathy: results from the prospective multicenter AOSpine international study on 479 patients. Spine (Phila Pa 1976). 2015;40(17):1322-1328. PMID: 26020847.
3. Fehlings MG, Tetreault LA, Riew KD, et al. A Clinical Practice Guideline for the Management of Patients With Degenerative Cervical Myelopathy. Global Spine J. 2017;7(3 Suppl):70S-83S. PMID: 29164035.

• 👨‍⚕️ Auteur en medisch beoordelaar van deze inhoud: Dr. M. Levent Deniz – specialist in hersen-, zenuw- en wervelkolomchirurgie
• ⚠️ Medische disclaimer: Deze pagina is uitsluitend bedoeld ter informatie; raadpleeg uw arts voor diagnose en behandeling.