Cervicale stenose-operatie (posterieure laminectomie en laterale-massafixatie)

Uit het Turks vertaald transcript (video-audio is in het Turks)

Posterieure cervicale laminectomie is de meest gebruikte methode bij operaties voor wervelkanaalstenose. Na een huidsnede aan de achterkant van de nek worden de nekspieren aan weerszijden opzij geschoven om het bot te bereiken. Ter hoogte van de vernauwde segmenten worden de botdelen die laminae heten verwijderd, zodat het wervelkanaal wijder wordt. Daardoor krijgen het beknelde ruggenmerg en de zenuwen in het kanaal meer ruimte.

Als wervels zijn verschoven, worden tijdens dezelfde operatie schroeven in structuren geplaatst die laterale massa's heten. Daarmee worden de wervels gefixeerd en tot vergroeiing gebracht.

De operatie duurt twee tot drie uur. Het ziekenhuisverblijf duurt twee dagen.

Wat is een cervicale stenose-operatie?

Bij een posterieure cervicale laminectomie wordt het kanaal via een snee achter in de nek verruimd; zo nodig wordt de wervelkolom met schroeven gestabiliseerd.

Voor wie is een cervicale stenose-operatie bedoeld?

Een operatie wordt toegepast wanneer cervicale wervelkanaalstenose niet met niet-operatieve methoden beheerst kan worden of neurologische bevindingen zoals toenemend krachtsverlies ontstaan. Vooral bij matige en ernstige ruggenmergaantasting (myelopathie) is chirurgie de belangrijkste behandeloptie. Afhankelijk van het vernauwde niveau en de nekstand zijn ook operaties via de voorkant of laminoplastiek mogelijk.

Hoe wordt een cervicale stenose-operatie uitgevoerd?

De ingreep wordt via de achterkant van de nek uitgevoerd en bestaat uit twee stappen: verwijderen van de lamina om het kanaal te verruimen en zo nodig schroeffixatie voor stabilisatie. De duur hangt af van het aantal behandelde niveaus en ligt tussen één en drie uur.

Toegang en spiersparende aanpak

De operatie gebeurt onder algehele anesthesie in een volledig uitgeruste operatiekamer. Achter in de nek wordt ter hoogte van de stenose een voor microchirurgie geschikte huidsnee gemaakt. De nekspieren in dit gebied worden voorzichtig naar beide zijden opzij geschoven, zonder de anatomie van de wervelkolom te beschadigen.

Verruiming van het kanaal (laminectomie)

De laminae vormen een benig dak achter het ruggenmerg en beknellen door de vernauwing de zenuwen. Onder microscopisch zicht worden zij verwijderd; in medische termen heet dit laminectomie. Door verwijdering van het dak wordt het kanaal wijder en verdwijnt de druk op zenuwweefsel.

Instabiliteit van de wervelkolom en laterale-massaschroeffixatie

Bij sommige stenosepatiënten kunnen de wervels al vóór de operatie ten opzichte van elkaar zijn verschoven (instabiliteit). Ook kan worden voorzien dat de uitgebreide botverwijdering om de vernauwing op te heffen (laminectomie) het biomechanische evenwicht van de wervelkolom verstoort en later een verschuiving veroorzaakt. Om de oorspronkelijke architectuur van de wervelkolom te behouden, wordt dan in dezelfde operatie de volgende stabilisatie uitgevoerd:

• Laterale-massaschroeffixatie: Titaniumschroeven van passende grootte worden onder de juiste hoek in de laterale massa’s geplaatst, de achter-zijdelingse delen van de wervels.
• Fixatie en fusie: Speciale staven verbinden de schroeven, zetten de wervels vast en laten ze na verloop van tijd veilig vergroeien. Zo wordt de patiënt beschermd tegen verschuiving na de operatie.

Wat is het slagingspercentage van een cervicale stenose-operatie?

Een jaar na de operatie bij cervicale stenose is een significante verbetering gevonden op de schalen voor functioneren, beperkingen en levenskwaliteit. Dit gold voor alle groepen met lichte, matige en ernstige myelopathie, onafhankelijk van de ernst van de klachten vooraf, in twee studies met 278 en 479 patiënten [1, 2]. De operatie heeft als doel de druk op het ruggenmerg op te heffen, zo de voortgang van de ziekte te stoppen en functioneel herstel te bereiken. Bij matige tot ernstige myelopathie met verlies van handvaardigheid, onvast lopen en armzwakte adviseert de internationale richtlijn chirurgie [3].

Wat zijn de risico’s en bijwerkingen van een cervicale stenose-operatie?

Het totale complicatiepercentage is op 18,7% gerapporteerd [1]. Een bekende complicatie is tijdelijke schouder- en armzwakte (C5-parese) door rek op de C5-zenuwwortel wanneer het ruggenmerg na decompressie naar achteren beweegt. Dit verbetert meestal binnen maanden met fysiotherapie. Tijdens de operatie wordt neuromonitoring gebruikt, die de zenuwgeleiding live volgt, om het risico op ruggenmerg- en zenuwwortelschade zo klein mogelijk te maken. Problemen met de schroefplaatsing, een scheur in het zenuwvlies (durascheur), nekpijn, wondinfectie en bij patiënten met fusie het uitblijven van vergroeiing zijn andere complicaties die weinig voorkomen. Dit percentage komt overeen met vergelijkbare patiëntenreeksen [1].

🩺 Inzicht van de arts & klinische ervaring

“Een stenose-operatie is een van de ingrepen waarbij een neurochirurg het biomechanische evenwicht van de wervelkolom het meest moet respecteren. Via de achterkant van de nek het beknelde ruggenmerg vrijmaken is de eerste fase van de operatie. De tweede fase is tijdens de operatie de vraag beantwoorden: ‘Ik heb dit bot verwijderd, maar gaat deze wervelkolom later verschuiven?’ en zo nodig laterale-massaschroeven plaatsen. Wanneer wij de schroeven hebben geplaatst en de wervelkolom hebben vastgezet, neemt het zien van onze patiënt die na de operatie veilig loopt, met het hoofd rechtop en de voeten stevig op de grond, al onze vermoeidheid weg.”

Veelgestelde vragen

Wat is een cervicale stenose-operatie en hoe verloopt deze?

Via een snee achter in de nek worden de beknellende botstructuren (laminae) onder microscopisch zicht verwijderd. Zo nodig wordt de wervelkolom in dezelfde sessie met laterale-massaschroeven vastgezet.

Wat is het slagingspercentage van de operatie?

Bij lichte, matige en ernstige myelopathie is 1 jaar na de operatie een significante verbetering van functioneren en levenskwaliteit aangetoond. Twee multicenterstudies met 278 en 479 patiënten vonden hetzelfde resultaat [1, 2].

Zijn er risico’s en bijwerkingen?

Ja: het totale complicatiepercentage was 18,7% [1]. De bekendste is tijdelijke C5-parese, met schouder- en armzwakte die meestal binnen maanden herstelt. Ernstige complicaties zijn zeldzaam.

Bestaat er risico op verlamming bij een cervicale stenose-operatie?

Ja, maar het is laag. Een grote internationale studie vond 3,1% neurologische complicaties [2]. Wij opereren onder een microscoop met neuromonitoring die de zenuwgeleiding live volgt.

Hoe lang duurt een cervicale stenose-operatie?

Afhankelijk van het aantal behandelde niveaus duurt de ingreep één tot drie uur.

Hoe lang blijf ik na de operatie in het ziekenhuis?

Het ziekenhuisverblijf duurt één tot twee dagen.

Wanneer kan ik opstaan?

Onze patiënten kunnen ongeveer 4–6 uur na de operatie onder begeleiding van het zorgteam opstaan en lopen, zodra de narcose is uitgewerkt.

Verdwijnen mijn stenoseklachten na de operatie?

Ja, hevige armpijn en krampen nemen doorgaans de volgende dag duidelijk af. Gevoelloosheid en tintelingen van langdurig beknelde zenuwen kunnen echter enkele weken nodig hebben om volledig te verdwijnen, afhankelijk van de herstelsnelheid van de zenuwvezels.

Wanneer kan ik weer werken?

Bij bureauwerk of werk zonder lichamelijke belasting kan dit na 10–15 dagen. Bij zwaar lichamelijk werk of veel tillen kan het 4–6 weken duren.

Welke specialist voert cervicale stenose-operaties uit in Istanbul?

Een van de artsen die cervicale stenose-operaties uitvoeren in Istanbul, is dr. M. Levent Deniz, specialist in neurochirurgie.

Wat kost de operatie?

Omdat de kosten afhankelijk zijn van de patiënt en de ziekenhuisomstandigheden, kan een definitief tarief pas worden bepaald na onderzoek en beoordeling van de beeldvorming.

Bronnen

1. Fehlings MG, Wilson JR, Kopjar B, et al. Efficacy and safety of surgical decompression in patients with cervical spondylotic myelopathy: results of the AOSpine North America prospective multi-center study. J Bone Joint Surg Am. 2013;95(18):1651-1658. PMID: 24048552.
2. Fehlings MG, Ibrahim A, Tetreault L, et al. A global perspective on the outcomes of surgical decompression in patients with cervical spondylotic myelopathy: results from the prospective multicenter AOSpine international study on 479 patients. Spine (Phila Pa 1976). 2015;40(17):1322-1328. PMID: 26020847.
3. Fehlings MG, Tetreault LA, Riew KD, et al. A Clinical Practice Guideline for the Management of Patients With Degenerative Cervical Myelopathy. Global Spine J. 2017;7(3 Suppl):70S-83S. PMID: 29164035.

• 👨‍⚕️ Auteur en medisch beoordelaar van deze inhoud: Dr. M. Levent Deniz – specialist in neurochirurgie
• ⚠️ Medische disclaimer: Deze pagina is uitsluitend bedoeld ter informatie; raadpleeg uw arts voor diagnose en behandeling.