Boyun Kanal Daralması Ameliyatı (Posterior Servikal Laminektomi ve Lateral Mass Sabitleme)

Boyun kanal daralması ameliyatında en sık uyguladığımız yöntem “Posterior Servikal Laminektomi”dir. Genel anestezi altında, boynun arka (ense) bölgesinden yapılan bir kesiyle sinirleri sıkıştıran kemik yapılar (lamina) çıkartılarak omurilik kanalı genişletilir. Omurgada kayma veya dengesizlik (instabilite) mevcutsa, aynı seansta “lateral mass” vidalama tekniğiyle sabitleme ve kaynama (füzyon) sağlanır. Hastalar ameliyattan 4-6 saat sonra ayağa kalkar; hastanede kalış süresi 1-2 gündür.

Kanal Daralması Ameliyatı Nedir ve Nasıl Yapılır?

Boyun bölgesindeki omurga kanal darlığı (spinal stenoz), ameliyatsız yöntemlerle kontrol altına alınamadığında veya hastada ilerleyici güç kaybı gibi nörolojik bulgular ortaya çıktığında cerrahi gerekli hâle gelir. Özellikle orta ve ileri dereceli omurilik etkilenmesi (miyelopati) bulunan hastalarda cerrahi, temel tedavi seçeneğidir. Darlığın seviyesine ve boyun omurgasının dizilimine göre önden yapılan ameliyatlar veya laminoplasti de seçenekler arasındadır.

Cerrahi Süreç ve Anatomik Yaklaşım

Giriş Noktası ve Kas Koruyucu Yaklaşım

Operasyon tam teşekküllü ameliyathane şartlarında, genel anestezi altında yapılır. Boynun arka (ense) tarafında, darlığın bulunduğu seviyeye denk gelecek şekilde mikro cerrahiye uygun bir cilt kesisi açılır. Bu bölgedeki boyun kasları, omurga anatomisine zarar vermeyecek şekilde hassasiyetle her iki yana doğru ekarte edilir (sıyrılır).

Kanalın Genişletilmesi (Laminektomi)

Omuriliği arkadan bir çatı gibi saran ve darlık nedeniyle sinirleri sıkıştıran lamina adlı kemik yapılar, mikroskobik görüş altında çıkartılır. Bu işleme tıp dilinde laminektomi denir. Kemik çatının kaldırılmasıyla birlikte omurilik kanalı genişler ve sinir dokuları üzerindeki baskı kalkar.

Omurga Dengesizliği (İnstabilite) ve Lateral Mass Vidalama

Kanal daralması olan bazı hastalarda, ameliyat öncesinde omurlarda birbirinin üzerinden kayma (instabilite) problemi bulunabilir. Ya da darlığı rahatlatmak için yapılan geniş kemik temizliğinin (laminektomi), omurganın biyomekanik dengesini bozarak ileride bir kaymaya yol açabileceği öngörülebilir. Bu gibi durumlarda omurganın orijinal mimarisini korumak amacıyla aynı seansta şu sabitleme prosedürü uygulanır:

• Lateral Mass Vidalama: Omurların arka-yan elemanları olan lateral mass bölgelerine, uygun boyut ve açıyla titanyum vidalar yerleştirilir.
• Fiksasyon ve Füzyon: Yerleştirilen bu vidalar özel rodlarla birbirine bağlanarak omurların fiksasyonu (sabitlenmesi) ve zamanla birbirine güvenle füzyonu (kaynaması) sağlanır. Böylece hasta ameliyat sonrası dönemde omurga kayması riskinden korunmuş olur.

Boyun Kanal Daralması Ameliyatının Başarı Oranı Nedir?

Boyun kanal daralmasında ameliyat, omurilik basısını kaldırarak hastalığın ilerlemesini durdurmayı ve fonksiyonel düzelme sağlamayı hedefler. Önden ve arkadan yapılan ameliyatların birlikte değerlendirildiği 278 hastalık çalışmada ameliyattan 1 yıl sonra fonksiyonel durum, sakatlık ve yaşam kalitesi ölçeklerinde anlamlı düzelme saptanmış; bu düzelme hafif, orta ve ileri dereceli miyelopati gruplarının tamamında, yani hastanın ameliyat öncesindeki şikâyet şiddetinden bağımsız olarak görülmüştür [1]. 479 hastayı kapsayan uluslararası çalışma da aynı sonucu vermiştir [2]. El becerisinde kayıp, yürüme dengesizliği ve kolda güçsüzlük yaşayan orta-ileri miyelopati hastalarında cerrahi, uluslararası kılavuzun önerdiği tedavidir [3].

Boyun Kanal Daralması Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Boyun omurilik kanalını genişletme ameliyatları ciddi tecrübe gerektiren gelişmiş cerrahilerdir. Omuriliğin arkaya doğru rahatlaması esnasında C5 sinir kökünün gerilmesine bağlı geçici omuz ve kol güçsüzlüğü (C5 felci), bu cerrahinin iyi bilinen bir komplikasyonudur; çoğunlukla fizik tedavi ile aylar içinde düzelir. Ameliyat sırasında sinir iletimini anlık izleyen nöromonitörizasyon, omurilik ve sinir kökü hasarı riskini en aza indirmek için kullanılır. Vida yerleşimine bağlı sorunlar, sinir zarının yırtılması (dura yırtılması), boyun ağrısı, yara yeri enfeksiyonu ve füzyon yapılan hastalarda kaynamama, düşük oranlarda görülen diğer komplikasyonlardır. 278 hastalık çalışmada toplam komplikasyon oranı %18,7 olarak bildirilmiş ve bu oran benzer serilerle uyumlu bulunmuştur [1].

🩺 Hekim İçgörüsü & Klinik Deneyim

“Kanal daralması ameliyatı, bir beyin cerrahının omurganın biyomekanik dengesine en çok saygı duyması gereken operasyonlardan biridir. Boynun arkasından girip o sıkışmış omuriliği rahatlatmak ameliyatın ilk aşamasıdır. İkinci aşama ise, ‘Ben bu kemiği aldım ama bu omurga ileride kayar mı?’ sorusunun cevabını ameliyat esnasında verip, gerekiyorsa lateral mass vidalama yapmaktır. Vidaları yerleştirip omurgayı sabitlediğimizde, hastamızın ameliyattan sonra güvenle, başı dik ve ayakları yere sağlam basarak yürüdüğünü görmek tüm yorgunluğumuzu alıyor.”

Sıkça Sorulan Sorular

Boyun Kanal Daralması Ameliyatı Nedir ve Nasıl Uygulanır?

Boynun arkasından yapılan bir kesiyle, sinirleri sıkıştıran kemik yapıların (lamina) mikroskobik görüş altında çıkarılıp, gerekirse aynı seansta lateral mass vidalama ile omurganın sabitlendiği bir cerrahi yöntemdir.

Boyun Kanal Daralması Ameliyatının Başarı Oranı Nedir?

Hafif, orta ve ileri miyelopati gruplarının tamamında, ameliyattan 1 yıl sonra fonksiyon ve yaşam kalitesinde anlamlı düzelme gösterilmiştir; 278 ve 479 hastalık iki çok merkezli çalışma aynı sonucu vermiştir [1, 2].

Boyun Kanal Daralması Ameliyatının Riski ve Yan Etkileri Var mıdır?

Evet, ancak ciddi komplikasyonlar nadirdir. En bilineni geçici C5 felcidir (omuz ve kol güçsüzlüğü) ve genellikle aylar içinde düzelir; toplam komplikasyon oranı %18,7 olarak bildirilmiştir [1].

Boyun Kanal Daralması Ameliyatında Felç Riski Var mı?

Evet, ancak düşüktür: büyük bir uluslararası çalışmada nörolojik komplikasyon oranı %3,1 bulunmuştur [2]. Ameliyatı mikroskop altında ve sinir iletimini anlık izleyen nöromonitörizasyon eşliğinde yapıyoruz.

Boyun Kanal Daralması Ameliyatından Ne Zaman Ayağa Kalkabilirim?

Hastalarımız ameliyattan yaklaşık 4-6 saat sonra, anestezi etkisi geçince sağlık ekibi eşliğinde ayağa kalkıp yürüyebilirler. Hastanede kalış süresi 1-2 gündür.

Kanal Daralması Şikâyetlerim Ameliyattan Sonra Geçer mi?

Evet, kollardaki şiddetli ağrı ve kramplar genellikle operasyonun ertesi günü belirgin şekilde geriler. Ancak uzun süreli bası nedeniyle yıpranan sinirlerdeki uyuşukluk ve karıncalanma hissinin tamamen düzelmesi, sinir liflerinin iyileşme hızına bağlı olarak birkaç haftayı bulabilir.

Boyun Kanal Daralması Ameliyatı Sonrası İşe Dönüş Süresi Ne Kadardır?

Masa başı ve fiziksel güç gerektirmeyen mesleklerde çalışan hastalarımız ameliyattan 10-15 gün sonra işe dönebilir. Beden gücü gerektiren veya ağır kaldırma içeren işlerde ise bu süre 4-6 haftaya kadar uzayabilir.

Boyun Kanal Daralması Ameliyatını İstanbul’da Hangi Uzman Doktor Uyguluyor?

İstanbul’da boyun kanal daralması ameliyatını yapan hekimlerden biri, Beyin, Sinir ve Omurga Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. M. Levent Deniz’dir.

Boyun Kanal Daralması Ameliyatı Fiyatları Ne Kadardır?

Tedavi maliyeti, hastaya ve hastane koşullarına göre değişebildiğinden, net ücret ancak muayene ve görüntüleme değerlendirmesi sonrasında belirlenebilir.

KAYNAKÇA / REFERENCES

1. Fehlings MG, Wilson JR, Kopjar B, et al. Efficacy and safety of surgical decompression in patients with cervical spondylotic myelopathy: results of the AOSpine North America prospective multi-center study. J Bone Joint Surg Am. 2013;95(18):1651-1658. PMID: 24048552.
2. Fehlings MG, Ibrahim A, Tetreault L, et al. A global perspective on the outcomes of surgical decompression in patients with cervical spondylotic myelopathy: results from the prospective multicenter AOSpine international study on 479 patients. Spine (Phila Pa 1976). 2015;40(17):1322-1328. PMID: 26020847.
3. Fehlings MG, Tetreault LA, Riew KD, et al. A Clinical Practice Guideline for the Management of Patients With Degenerative Cervical Myelopathy. Global Spine J. 2017;7(3 Suppl):70S-83S. PMID: 29164035.

• 👨‍⚕️ Bu içeriğin yazarı ve tıbbi gözden geçireni: Op. Dr. M. Levent Deniz – Beyin, Sinir ve Omurga Cerrahisi Uzmanı
• ⚠️ Tıbbi Sorumluluk Reddi: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için doktorunuza başvurunuz.