Gerichte behandeling bij een lumbale hernia (transforaminale epidurale injectie)

Een transforaminale epidurale injectie (gerichte injectiebehandeling) is een onder beeldgeleiding rechtstreeks op de probleemlocatie toegediende medicijninjectie. Bij naar het been uitstralende (radiculaire) pijn door een lumbale hernia is het doel ontsteking, oedeem en daarmee samenhangende pijn rond de zenuwwortel te verminderen. Deze ingreep duurt 15–20 minuten onder plaatselijke verdoving. Het is een interventionele pijnbehandeling voor niet-operatieve behandeling van een lumbale hernia, waarvan de effectiviteit op korte termijn bij beenpijn is aangetoond.

Wat is een transforaminale epidurale injectie en hoe wordt deze uitgevoerd?

Het is een wetenschappelijk onderbouwde behandelmethode die effectief wordt gebruikt bij niet-operatieve behandeling van een lumbale hernia. Een hernia veroorzaakt hevige pijn door druk op de gevoelige zenuwwortels in het wervelkanaal. Bij een epidurale injectie wordt dit gebied met een speciale naald/canule onder geavanceerde beeldgeleiding bereikt. In de epidurale ruimte wordt medicatie toegediend die op de klinische toestand is afgestemd: voornamelijk een lokaal verdovingsmiddel en een corticosteroïd, bij sommige patiënten aangevuld met andere middelen. De belangrijkste doelen zijn:

• Ontsteking verminderen: De behandeling helpt drukgevend oedeem en ontsteking rond de zenuwwortel te verminderen. Het doel is de pijn door deze ontsteking terug te dringen.
• Effect op weefselverklevingen: De behandeling draagt bij aan het losmaken van weefselverklevingen in het gebied.

Verloop en duur van de ingreep

• Voorbereiding: Een uitgebreide voorbereidingsperiode is niet nodig.
• Comfort: De ingreep vindt volledig onder plaatselijke verdoving plaats; zo nodig kan lichte sedatie worden gegeven.
• Duur: De ingreep duurt gemiddeld 15–20 minuten.
• Ontslag: Onze patiënten gaan na ongeveer 30–60 minuten korte klinische observatie na de ingreep naar huis.

Kan een gerichte injectie een hernia-operatie voorkomen? (Slagingspercentages)

Ja, bij goed geselecteerde patiënten vermindert een gerichte behandeling (transforaminale epidurale corticosteroïdinjectie) de noodzaak van een operatie. In een onderzoek onder patiënten voor wie al tot een operatie was besloten, hoefde 71% van de patiënten die een injectie kregen niet meer geopereerd te worden. In de groep die alleen een lokaal verdovingsmiddel kreeg, was dit 33% [1]. Van degenen die een operatie vermeden, was 81% vijf jaar later nog steeds niet geopereerd [2].

Wetenschappelijke studies tonen de effectiviteit bij beenpijn door een hernia aan op het hoogste bewijsniveau [3, 4]. Volgens een actuele richtlijnbeoordeling verminderen epidurale corticosteroïdinjecties pijn en bewegingsbeperkingen op korte termijn. Voor effecten op lange termijn is het bewijs beperkter [5, 7].

Wat zijn de risico’s en bijwerkingen?

Bij uitvoering door gespecialiseerde artsen onder beeldgeleiding (doorlichting) en met passende veiligheidsprotocollen is het percentage ernstige complicaties laag. In een studie van 16.638 ingrepen werden geen ernstige complicaties zoals blijvende zenuwschade, bloeding of infectie gezien [6]. Bijwerkingen zijn meestal licht en tijdelijk. Het vaakst komen een tijdelijk flauwtegevoel door bloeddrukdaling (vasovagale reactie, 1,2%), tijdelijke slapeloosheid, blozen of hoofdpijn door corticosteroïden (2,6%) en een tijdelijke pijntoename (2,1%) voor [6]. Bij transforaminale epidurale injecties zijn, hoewel zelden, ook ernstige neurologische complicaties gerapporteerd [4].

Bij welke hernia’s en patiënten kan een gerichte injectie worden toegepast?

Een transforaminale epidurale injectie is een behandeloptie bij een lumbale hernia waarvoor geen spoedoperatie nodig is, vooral bij radiculaire pijn die naar het been uitstraalt. Geschiktheid hangt niet alleen af van de grootte van de hernia. De verdeling van de klachten, het neurologisch onderzoek, de MRI, het niveau en de ligging van de hernia en eventuele noodzaak van een operatie worden samen beoordeeld. Nucleoplastie, de andere interventionele pijnbehandeling voor een lumbale hernia, is beperkter toepasbaar: de schijfstructuur en de herniagraad zijn daarbij bepalend. Naast hernia’s kan de injectie ook worden overwogen om klachten te verlichten bij sommige patiënten met wervelkanaalvernauwing (lumbale spinale stenose) die nog niet aan een operatie toe zijn. Het bewijs is bij hen echter zwakker dan bij een hernia [4, 7]. Epidurale injecties verwijderen geen bot- of weefselverdikkingen in het wervelkanaal. Het doel is verlichting door ontsteking te verminderen bij de zenuwwortels die in het vernauwde kanaal bekneld raken.

Welke patiënten zijn niet geschikt voor een epidurale injectie?

Deze behandeling is niet geschikt bij:

• Een actieve infectie
• Een onbeheerst bloedingsrisico
• Gebruik van bepaalde bloedverdunners (anticoagulantia/plaatjesremmers)
• Ernstige, ongecontroleerde stofwisselingsaandoeningen
• Een voorgeschiedenis van ernstige allergie voor de gebruikte middelen

Technieken voor epidurale injecties

Afhankelijk van de anatomie, de ligging van de hernia en de uitbreiding van de aandoening worden drie verschillende technieken toegepast:

1. Transforaminale epidurale injectie

Dit is de techniek die bekendstaat als de gerichte injectie. De injectie wordt uitsluitend gegeven in het kleine, begrensde gebied met de hernia en zenuwbeknelling. Daarom wordt deze aanpak vaak gekozen bij radiculaire pijn door een hernia. Vooral bij recent ontstane acute radiculaire pijn kunnen gunstige resultaten worden bereikt. (De bijbehorende animatievideo staat bovenaan deze pagina.)

2. Interlaminaire epidurale injectie

Dit is een veelgebruikte klassieke techniek waarvan de veiligheid is aangetoond. De methode heeft vooral de voorkeur bij uitgebreide wervelkanaalvernauwing (spinale stenose) op meerdere niveaus en bij meerdere lumbale hernia’s.

3. Caudale epidurale injectie

Dit is een andere techniek voor hernia’s op de laagste niveaus van de wervelkolom (bij het staartbeen) en voor klachten door kanaalvernauwing in dat gebied.

🩺 Inzicht van de arts & klinische ervaring

Als wervelkolomchirurg die vaak interventionele pijnbehandelingen uitvoert, heb ik deze methode bij duizenden patiënten toegepast. Ik kan zeggen dat de epidurale injectie een veilige en zeer effectieve behandeling is die ik vóór een operatie inzet bij patiënten die geen spoedoperatie nodig hebben. Een groot deel van mijn patiënten behandel ik hiermee zonder te hoeven opereren. Ik beoordeel de radiologische en klinische bevindingen van iedere patiënt samen en stem daar het behandelplan op af. De ingreep voer ik in de operatiekamer uit onder doorlichting (röntgenbeeldvorming). Afhankelijk van de hernialocatie en de verspreiding van de klachten kies ik de injectietechniek; soms combineer ik deze drie technieken.

Wij deelden deze ervaring in vier klinische studies in Turkish Neurosurgery, waarvan ik mede-auteur ben en waarin ik alle injecties uitvoerde. In reeksen van 305 tot 1.632 patiënten onderzochten wij de resultaten bij hernia’s met verschillende locaties, geëxtrudeerde hernia’s en terugkerende hernia’s [8, 9, 10, 11]. Het zijn klinische reeksen zonder controlegroep en met een follow-up van 12 weken.

De grootste zorgen van mijn patiënten zijn “cortisongebruik” en “het risico op verlamming”. Het medicijn onder beeldgeleiding direct op de juiste plek toedienen en de ingreep live op het scherm volgen, minimaliseert de kans op ernstige complicaties.

Veelgestelde vragen

Wat is een gerichte behandeling en hoe wordt deze uitgevoerd?

Het is een interventionele ingreep van 15–20 minuten waarbij onder beeldgeleiding rechtstreeks een medicijncombinatie (corticosteroïd en lokaal verdovingsmiddel) wordt geïnjecteerd op de plek waar de hernia op de zenuw drukt.

Wat is het slagingspercentage?

In een kleine studie bij patiënten voor wie een operatie was gepland, hoefde 71% na een cortisonbevattende injectie niet meer geopereerd te worden, tegenover 33% in de groep met alleen plaatselijke verdoving. Van de patiënten die de operatie vermeden, was 81% vijf jaar later nog steeds niet geopereerd [1, 2].

Zijn er risico’s en bijwerkingen?

Ja, zoals bij iedere interventionele ingreep kunnen bijwerkingen optreden. Ernstige complicaties zijn echter zeldzaam bij uitvoering onder doorlichting en volgens de richtlijnen. In een grote reeks van 16.638 ingrepen waren er geen ernstige complicaties (blijvende zenuwschade, bloeding of infectie). De vaakst voorkomende effecten waren vanzelf overgaande verschijnselen, zoals een tijdelijk flauwtegevoel (vasovagale reactie, 1,2%) en een tijdelijke corticosteroïdreactie (2,6%) [6]. In de literatuur zijn, hoewel zelden, ook ernstige neurologische complicaties beschreven [4].

Na hoeveel dagen werkt een gerichte injectie?

In onze klinische ervaring begint het effect meestal op dag 3–4 na de ingreep en wordt het bij de meeste patiënten binnen de eerste 10 dagen duidelijk. Direct na de injectie kan het lokale verdovingsmiddel kortdurende verlichting geven. Dit is tijdelijk; de pijn kan aanhouden totdat het eigenlijke effect begint.

Verwijdert de behandeling de hernia volledig?

Nee. Het hoofddoel van een epidurale injectie is niet om herniaweefsel fysiek te verwijderen, maar om ontsteking en pijn rond de zenuwwortel te verminderen. Sommige lumbale hernia’s kunnen in de loop van de tijd vanzelf kleiner worden.

Welke medicijnen worden gebruikt?

De basisbestanddelen zijn een lokaal verdovingsmiddel en een corticosteroïd. Het verdovingsmiddel helpt de pijn snel te verminderen; het corticosteroïd moet de ontsteking rond de zenuwwortel verminderen. Afhankelijk van de klinische toestand kan de arts aanvullende middelen kiezen, bijvoorbeeld hyaluronidase of hypertone NaCl. Samenstelling en dosis worden op de patiënt afgestemd.

Hoeveel behandelsessies zijn nodig?

Bij de meeste patiënten volstaat één sessie; zelden wordt de behandeling tot 3 sessies herhaald.

Biedt de behandeling een blijvende oplossing?

Bij veel patiënten wel: van degenen die een operatie vermeden, bleef het merendeel ook vijf jaar later ongeopereerd [2]. Ongeacht de gebruikte methode zijn leefstijlaanpassingen, zoals gewichtsbeheersing en spierversterking, belangrijk om het resultaat te behouden.

Bestaat er risico op verlamming?

Het risico op verlamming is zeer laag. In een grote veiligheidsreeks werd geen blijvende zenuwschade gezien [6]. Omdat in de literatuur zeldzame ernstige neurologische complicaties zijn gerapporteerd, is het risico niet volledig nul [4].

Kan een gerichte injectie bij een gebarsten hernia?

Ja, als er geen reden voor een spoedoperatie is. In een klinische studie onder 305 patiënten met een gebarsten (geëxtrudeerde) hernia, waarin dr. M. Levent Deniz de injecties uitvoerde en mede-auteur was, werkte de injectie beter bij patiënten die korter klachten hadden [10].

Doet de ingreep pijn?

Doordat de ingreep onder plaatselijke verdoving gebeurt, is eventuele pijn meestal licht en kortdurend. De insteekplaats wordt eerst verdoofd; bij het inbrengen van de naald kan een prik of druk worden gevoeld. Zo nodig kan voor het comfort lichte sedatie (een ontspannen, slaperige toestand) worden gegeven.

Is meer pijn na de behandeling normaal?

Ja, doordat medicijnvolume in de kleine injectieruimte wordt ingebracht, kan de druk op de zenuw tijdelijk toenemen. Dit kan gedurende de eerste 24–48 uur meer pijn geven. Wanneer de medicijnen gaan werken, maakt dit gevoel plaats voor duidelijke verlichting.

Wat kost de behandeling?

Omdat de kosten afhankelijk zijn van de patiënt en de ziekenhuisomstandigheden, kan een definitief tarief pas worden bepaald na onderzoek en beoordeling van de beeldvorming.

Welke specialist voert deze behandeling uit in Istanbul?

Een van de artsen die in Istanbul gerichte injectiebehandelingen uitvoeren, is dr. M. Levent Deniz, specialist in hersen-, zenuw- en wervelkolomchirurgie. Hij heeft duizenden patiënten epidurale injecties gegeven. Vier klinische studies waarin hij alle injecties uitvoerde, zijn gepubliceerd in Turkish Neurosurgery [8, 9, 10, 11].

Hoeveel dagen moet ik rusten en wanneer kan ik weer werken?

In onze klinische praktijk zijn voor de meeste patiënten twee dagen rust voldoende. Zij kunnen doorgaans op de derde dag weer werken. Bij zwaar lichamelijk werk kan deze periode op advies van de arts langer zijn.

Bronnen

1. Riew KD, Yin Y, Gilula L, et al. The effect of nerve-root injections on the need for operative treatment of lumbar radicular pain. A prospective, randomized, controlled, double-blind study. J Bone Joint Surg Am. 2000;82(11):1589-1593. PMID: 11097449. PubMed
2. Riew KD, Park JB, Cho YS, et al. Nerve root blocks in the treatment of lumbar radicular pain. A minimum five-year follow-up. J Bone Joint Surg Am. 2006;88(8):1722-1725. PMID: 16882893. PubMed
3. Ghahreman A, Ferch R, Bogduk N. The efficacy of transforaminal injection of steroids for the treatment of lumbar radicular pain. Pain Med. 2010;11(8):1149-1168. PMID: 20704666. PubMed
4. Manchikanti L, Knezevic NN, Navani A, et al. Transforaminal Epidural Steroid Injections: A Systematic Review and Meta-Analysis of Efficacy and Safety. Pain Physician. 2021;24(S1):S209-S232. PMID: 33492919. PubMed
5. American Academy of Neurology Guidelines Subcommittee. Epidural Steroids for Cervical and Lumbar Radicular Pain and Spinal Stenosis Systematic Review Summary: Report of the AAN Guidelines Subcommittee. Neurology. 2025. PMID: 39938000. PubMed
6. El-Yahchouchi CA, Plastaras CT, Maus TP, et al. Adverse Event Rates Associated with Transforaminal and Interlaminar Epidural Steroid Injections: A Multi-Institutional Study. Pain Med. 2016;17(2):239-247. PMID: 26593277. PubMed
7. Chou R, Hashimoto R, Friedly J, et al. Epidural Corticosteroid Injections for Radiculopathy and Spinal Stenosis: A Systematic Review and Meta-analysis. Ann Intern Med. 2015;163(5):373-381. PMID: 26302454. PubMed
8. Adilay U, Guclu B, Deniz L, et al. Comparison of the Effect of Single Lumbar Transforaminal Epidural Steroid Injections for the Treatment of L4-5 and L5-S1 Paramedian Disc Herniation. Turk Neurosurg. 2019;29(2):279-284. PMID: 30649822. PubMed
9. Guclu B, Deniz L, Yuce Y, et al. Transforaminal Epidural Steroid Injection in the Treatment of Pain in Foraminal and Paramedian Lumbar Disc Herniations. Turk Neurosurg. 2020;30(3):394-399. PMID: 32020569. PubMed
10. Guclu B, Deniz L, Katar S, et al. Optimal Timing and Outcome of Transforaminal Epidural Steroid Injection for the Management of Radicular Pain due to Extruded Lumbar Disc Herniation. Turk Neurosurg. 2023;33(3):509-513. PMID: 36951037. PubMed
11. Adilay U, Deniz L, Sari MF, et al. Comparison of Single Lumbar Transforaminal Epidural Steroid Injections for Treatment of Early and Late Recurrent Lumbar Disc Herniation. Turk Neurosurg. 2024;34(4):660-665. PMID: 38874245. PubMed

• 👨‍⚕️ Auteur en medisch beoordelaar van deze inhoud: Dr. M. Levent Deniz – specialist in hersen-, zenuw- en wervelkolomchirurgie
• ⚠️ Medische disclaimer: Deze pagina is uitsluitend bedoeld ter informatie; raadpleeg uw arts voor diagnose en behandeling.