Radiofrequentiebehandeling bij lumbale artrose (facetdenervatie)

Radiofrequentiebehandeling (facetdenervatie) blokkeert bij chronische lage rugpijn uit de facetgewrichten de pijnzenuw met warmte onder beeldgeleiding. Er wordt geen snee gemaakt. De behandeling gebeurt onder plaatselijke verdoving en duurt 20–30 minuten. Het succes hangt af van bevestiging met een diagnostische blokkade dat de pijn daadwerkelijk uit het facetgewricht komt.

Wat is radiofrequentiebehandeling en hoe werkt het?

Radiofrequentiebehandeling (facetdenervatie) is een interventionele pijnprocedure voor chronische lage rugpijn uit de facetgewrichten [2].

• Werking: De zenuw die pijnsignalen vanuit de facetgewrichten naar de hersenen voert, heet de mediale tak. Als een diagnostische blokkade van deze tak een facetbron ondersteunt, wordt de zenuw met een computergestuurd apparaat verwarmd. Een kleine thermische laesie vermindert de pijnoverdracht.
• Uitvoering: De ingreep vindt plaats in een operatiekamer onder doorlichting (livebeeldvorming).

Deze behandeling wordt gebruikt bij pijn door facetsyndroom (lumbale artrose) en facetpijn die samengaat met wervelkanaalstenose, zo nodig samen met een epidurale injectie. Radiofrequentie verruimt het kanaal niet; bij stenose richt het zich alleen op de bijkomende facetpijn.

Verloop van de behandeling

• Voorbereiding en verdoving: Een uitgebreide voorbereiding is niet nodig. De behandeling gebeurt volledig onder plaatselijke verdoving, zonder de patiënt te laten slapen.
• Duur: Afhankelijk van het aantal niveaus en zijden duurt de ingreep 20–30 minuten.
• Ontslag: Na ongeveer 1–2 uur observatie gaan onze patiënten dezelfde dag lopend naar huis. Het volstaat de eerste 24–48 uur zware belasting te vermijden; bedrust is niet nodig.

Verlicht radiofrequente denervatie rugpijn? (Slagingspercentages)

Ja, bij de juiste selectie biedt de behandeling langdurige pijnbeheersing. In de aangehaalde studie rapporteerde 87% van de met een diagnostische mediale-takblokkade geselecteerde patiënten minstens 60% pijnvermindering gedurende 12 maanden; 60% meldde minstens 90% vermindering [1]. Deze cijfers gelden voor patiënten die via een diagnostische blokkade zijn geselecteerd. Bij goede responders kan de pijnvermindering tot 12 maanden duren [2]. Ook is aangetoond dat het effect niet door placebo wordt verklaard [3]. Radiofrequentie was op korte, middellange en lange termijn beter dan placebo [5].

Succes hangt af van patiëntselectie. Bij een goede reactie op een diagnostische blokkade is het effect duidelijker [2, 4], terwijl een brede review een klein gemiddeld effect vond [7]. Bij via blokkade geselecteerde patiënten zijn gunstige resultaten gemeld [8].

Is radiofrequente denervatie veilig? (Risico’s en bijwerkingen)

Ja, bij uitvoering onder doorlichting en met de juiste techniek is het complicatiepercentage laag. De gevoelszenuw is het doel; motorische zenuwen worden beschermd met een stimulatietest. Ernstige neurologische complicaties zijn daardoor zeldzaam. In een veiligheidsstudie van 616 laesieplaatsen bij 116 ingrepen was het percentage lichte complicaties 1,0% per laesie. Het ging om plaatselijke pijn langer dan twee weken en zenuwpijn korter dan twee weken. Er waren geen infecties, nieuwe krachtsverliezen of nieuwe gevoelsverliezen [6].

🩺 Inzicht van de arts & klinische ervaring

“Als chirurg die radiofrequentie vaak gebruikt, kan ik zeggen dat deze methode bij de juiste patiënt zeer goede resultaten geeft. De grootste oorzaak van een mislukte behandeling is een verkeerde diagnose. Vooral de symptomen van andere aandoeningen, zoals wervelverschuiving, lijken sterk op die van facetziekte. Daarom berust succes op zorgvuldige patiëntselectie en een diagnostische blokkade vooraf.”

Veelgestelde vragen

Wat is radiofrequentiebehandeling en hoe verloopt deze?

Het is een ingreep zonder snee die de pijnoverdracht vermindert door de pijnzenuw van het facetgewricht onder doorlichting te verwarmen. De behandeling duurt 20–30 minuten.

Wat is het slagingspercentage?

Van de via een diagnostische blokkade geselecteerde patiënten rapporteerde 87% minstens 60% pijnvermindering gedurende 12 maanden [1]. Succes hangt af van de selectie; bij goede responders is het effect duidelijker [2, 4].

Zijn er risico’s en bijwerkingen?

Ja, maar het risico is laag: in een veiligheidsstudie was het percentage lichte complicaties 1,0% per laesie, zonder infecties of nieuwe zenuwschade [6]. Tijdelijke pijn op de behandelde plek komt het vaakst voor. Motorische zenuwen worden met een stimulatietest beschermd.

Moet ik rusten en wanneer kan ik weer werken?

Op de behandeldag en de dag erna zware belasting vermijden is voldoende. Omdat er geen snee of hechtingen zijn, hervatten onze patiënten binnen 1–2 dagen werk en dagelijks leven. Bedrust is niet nodig.

Wat is de diagnostische blokkade (proefinjectie) vooraf?

Dit is de belangrijkste voorbereidende stap. Vóór radiofrequentie wordt een heel kleine hoeveelheid lokaal verdovingsmiddel naast de pijngeleidende mediale tak geïnjecteerd om te testen of de pijn uit dat gewricht komt. Als de pijn tijdelijk duidelijk verdwijnt, wordt de kans op succes met radiofrequentie hoog geacht.

Wanneer werkt de behandeling?

Het effect wordt doorgaans binnen 2–3 weken duidelijk. Sommige patiënten voelen direct verlichting. Tijdelijke pijn op de behandelplaats kan het resultaat in de eerste dagen minder duidelijk maken.

Wat is het verschil tussen radiofrequente facetdenervatie en laserbehandeling?

Ze richten zich op verschillende problemen. Radiofrequentie behandelt de pijnzenuw van het facetgewricht; laser wordt bij geselecteerde schijfaandoeningen in de schijf toegepast. Het zijn dus geen alternatieven voor elkaar.

Kan radiofrequentie ook bij nekartrose worden toegepast?

Ja, ook bij chronische nekpijn vanuit de cervicale facetgewrichten. Omdat de anatomie van de nek anders is, worden patiëntselectie en techniek afzonderlijk beoordeeld.

Welke specialist voert radiofrequentiebehandeling uit in Istanbul?

Een van de artsen die radiofrequentiebehandeling (facetdenervatie) uitvoeren in Istanbul, is dr. M. Levent Deniz, specialist in hersen-, zenuw- en wervelkolomchirurgie.

Wat kost radiofrequentiebehandeling?

Omdat de kosten afhankelijk zijn van de patiënt en de ziekenhuisomstandigheden, kan een definitief tarief pas worden bepaald na onderzoek en beoordeling van de beeldvorming.

Bronnen

1. Dreyfuss P, Halbrook B, Pauza K, Joshi A, McLarty J, Bogduk N. Efficacy and validity of radiofrequency neurotomy for chronic lumbar zygapophysial joint pain. Spine (Phila Pa 1976). 2000;25(10):1270-1277. PMID: 10806505.
2. Lee CH, Chung CK, Kim CH. The efficacy of conventional radiofrequency denervation in patients with chronic low back pain originating from the facet joints: a meta-analysis of randomized controlled trials. Spine J. 2017;17(11):1770-1780. PMID: 28576500.
3. Nath S, Nath CA, Pettersson K. Percutaneous lumbar zygapophysial (Facet) joint neurotomy using radiofrequency current, in the management of chronic low back pain: a randomized double-blind trial. Spine (Phila Pa 1976). 2008;33(12):1291-1297. PMID: 18496338.
4. Janapala RN, Manchikanti L, Sanapati MR, et al. Efficacy of Radiofrequency Neurotomy in Chronic Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Pain Res. 2021;14:2859-2891. PMID: 34531682.
5. Láinez Ramos-Bossini AJ, Jiménez Gutiérrez PM, Ruiz Santiago F. Efficacy of radiofrequency in lumbar facet joint pain: a systematic review and meta-analysis of placebo-controlled randomized controlled trials. Radiol Med. 2024;129(5):794-806. PMID: 38512629.
6. Kornick C, Kramarich SS, Lamer TJ, Todd Sitzman B. Complications of lumbar facet radiofrequency denervation. Spine (Phila Pa 1976). 2004;29(12):1352-1354. PMID: 15187637.
7. Truong KMTL, Maas E, Rasmussen MM, Ostelo R, Hurri H, van Tulder MW. Current evidence on radiofrequency denervation for chronic low back pain: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2026;16(7):e105106. PMID: 42463214.
8. Manchikanti L, Knezevic E, Knezevic NN, Sanapati M, Kaye AD, Singh V, Pasupuleti R, Prajapati MS, Boddu N, Hirsch JA. Effectiveness of Radiofrequency Ablation in Managing Chronic Axial Spinal Pain of Facet Joint Origin: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Pain Physician. 2026;29(3):205-240. PMID: 42263300.

• 👨‍⚕️ Auteur en medisch beoordelaar van deze inhoud: Dr. M. Levent Deniz – specialist in hersen-, zenuw- en wervelkolomchirurgie
• ⚠️ Medische disclaimer: Deze pagina is uitsluitend bedoeld ter informatie; raadpleeg uw arts voor diagnose en behandeling.