Radiofrequentiebehandeling bij lumbale artrose (facetdenervatie)

Uit het Turks vertaald transcript (video-audio is in het Turks)

Hallo allemaal, ik ben dokter Mehmet Levent Deniz, specialist in hersen-, zenuw- en wervelkolomchirurgie. Ik zal de denervatie van de mediale tak uitleggen die ik toepas bij facetsyndroom, in de volksmond artrose van de onderrug genoemd.

We voeren deze denervatie bij facetsyndroom, in de volksmond bekend als lumbale artrose, uit onder beeldgeleiding en plaatselijke verdoving. Onder doorlichting bereiken we de mediale zenuwtakken. De mediale tak is de zenuw die pijnsignalen uit de facetgewrichten doorgeeft en ons die pijn laat voelen.

Vervolgens worden radiofrequente elektroden ingebracht. Met een computergestuurd apparaat dat op deze elektroden is aangesloten, wordt gecontroleerd warmte op deze zenuwen toegepast. Het doel is de zenuwgeleiding en daarmee de doorgifte van pijn te onderbreken.

De ingreep duurt gemiddeld 25 tot 30 minuten. Na ongeveer 30 minuten observatie worden patiënten ontslagen.

Ik wens u allemaal pijnvrije en gelukkige dagen. Blijf gezond.

Wat is radiofrequentiebehandeling?

Radiofrequentiebehandeling (facetdenervatie) is een algologische ingreep (interventionele pijnprocedure) voor chronische lage rugpijn uit de facetgewrichten [2].

Hoe werkt radiofrequentiebehandeling?

De methode verwarmt de zenuw die pijnsignalen vanuit de facetgewrichten doorgeeft en vermindert zo de pijngeleiding.

• Werking: Deze zenuw heet de mediale tak. Als een diagnostische blokkade van deze tak een facetbron ondersteunt, wordt de zenuw met een computergestuurd apparaat verwarmd. Een kleine thermische laesie vermindert de pijnoverdracht.

Voor wie is radiofrequentiebehandeling bedoeld?

De behandeling is bedoeld voor patiënten bij wie een diagnostische blokkade bevestigt dat de pijn uit de facetgewrichten komt. Zij wordt gebruikt bij pijn door facetsyndroom (lumbale artrose) en facetpijn die samengaat met wervelkanaalstenose, zo nodig samen met een epidurale injectie. Radiofrequentie verruimt het kanaal niet; bij stenose richt het zich alleen op de bijkomende facetpijn.

Hoe wordt radiofrequentiebehandeling uitgevoerd?

De ingreep vindt in een operatiekamer onder plaatselijke verdoving en doorlichting plaats en duurt 20–30 minuten.

• Voorbereiding en verdoving: Een uitgebreide voorbereiding is niet nodig. De behandeling gebeurt volledig onder plaatselijke verdoving, zonder de patiënt te laten slapen.
• Duur: Afhankelijk van het aantal niveaus en zijden duurt de ingreep 20–30 minuten.
• Ontslag: Na ongeveer 1–2 uur observatie gaan onze patiënten dezelfde dag lopend naar huis. Het volstaat de eerste 24–48 uur zware belasting te vermijden; bedrust is niet nodig.

Verlicht radiofrequente denervatie rugpijn? (Slagingspercentages)

Ja, bij de juiste selectie biedt de behandeling langdurige pijnbeheersing. In de aangehaalde studie rapporteerde 87% van de met een diagnostische mediale-takblokkade geselecteerde patiënten minstens 60% pijnvermindering gedurende 12 maanden; 60% meldde minstens 90% vermindering [1]. Deze cijfers gelden voor patiënten die via een diagnostische blokkade zijn geselecteerd. Bij patiënten die goed reageren op de diagnostische blokkade houdt de pijnvermindering tot 12 maanden aan [2]. Ook is aangetoond dat het effect niet door placebo wordt verklaard [3]. Radiofrequentie was op korte, middellange en lange termijn beter dan placebo [5].

Succes hangt af van patiëntselectie. Bij een goede reactie op een diagnostische blokkade is het effect duidelijker [2, 4], terwijl een brede review een klein gemiddeld effect vond [7]. Bij via blokkade geselecteerde patiënten zijn gunstige resultaten gemeld [8].

Wat zijn de risico’s en bijwerkingen van radiofrequentiebehandeling?

Radiofrequentiebehandeling heeft een laag risico: in een veiligheidsstudie was het percentage lichte complicaties 1,0% per laesie, zonder infecties, nieuw krachtsverlies of nieuw gevoelsverlies [6]. De gevoelszenuw is het doel; motorische zenuwen worden beschermd met een stimulatietest. Ernstige neurologische complicaties zijn daardoor zeldzaam. Deze uitkomst komt uit een studie van 616 laesieplaatsen bij 116 ingrepen. De lichte complicaties betroffen plaatselijke pijn langer dan twee weken en zenuwpijn korter dan twee weken.

🩺 Inzicht van de arts & klinische ervaring

“Als chirurg die radiofrequentiebehandeling in mijn klinische praktijk vaak toepast, kan ik zeggen dat deze methode bij de juiste patiënt behoorlijk goede resultaten geeft. De grootste oorzaak van een mislukte behandeling is een verkeerde diagnose. Vooral de symptomen van andere aandoeningen, zoals wervelverschuiving, lijken sterk op die van facetziekte. Daarom berust succes op zorgvuldige patiëntselectie en een diagnostische blokkade vooraf.”

Veelgestelde vragen

Wat is radiofrequentiebehandeling en hoe verloopt deze?

Het is een ingreep zonder snee die de pijnoverdracht vermindert door de pijnzenuw van het facetgewricht onder doorlichting te verwarmen. De behandeling duurt 20–30 minuten.

Wat is het slagingspercentage?

Van de via een diagnostische blokkade geselecteerde patiënten rapporteerde 87% minstens 60% pijnvermindering gedurende 12 maanden [1]. Succes hangt af van de selectie; bij goede responders is het effect duidelijker [2, 4].

Zijn er risico’s en bijwerkingen?

Ja, maar het risico is laag: in een veiligheidsstudie was het percentage lichte complicaties 1,0% per laesie, zonder infecties of nieuwe zenuwschade [6]. Tijdelijke pijn op de behandelde plek komt het vaakst voor. Motorische zenuwen worden met een stimulatietest beschermd.

Hoe lang duurt radiofrequentiebehandeling?

Afhankelijk van het aantal behandelde niveaus en zijden duurt de ingreep 20–30 minuten.

Hoe lang blijf ik na de behandeling in het ziekenhuis?

Na ongeveer 1–2 uur observatie gaan patiënten dezelfde dag lopend naar huis.

Wat moet ik na radiofrequentiebehandeling doen en wanneer kan ik weer werken?

Op de behandeldag en de dag erna zware belasting vermijden is voldoende. Omdat er geen snee of hechtingen zijn, hervatten onze patiënten binnen 1–2 dagen werk en dagelijks leven. Bedrust is niet nodig.

Wat is de diagnostische blokkade (proefinjectie) vooraf?

De diagnostische blokkade is een proefinjectie die laat zien of de pijn uit het facetgewricht komt. Vóór radiofrequentie wordt een heel kleine hoeveelheid lokaal verdovingsmiddel naast de pijngeleidende mediale tak geïnjecteerd om te testen of de pijn uit dat gewricht komt. Als de pijn tijdelijk duidelijk verdwijnt, wordt de kans op succes met radiofrequentie hoog geacht.

Wanneer wordt het effect van radiofrequente facetdenervatie merkbaar?

Het effect wordt doorgaans binnen 2–3 weken duidelijk. Sommige patiënten voelen direct verlichting. Tijdelijke pijn op de behandelplaats kan het resultaat in de eerste dagen minder duidelijk maken.

Hoe lang houdt het effect van radiofrequentiebehandeling aan?

Bij geschikte patiënten houdt het effect tot 12 maanden aan [2].

Wat is het verschil tussen radiofrequente facetdenervatie en laserbehandeling?

Ze richten zich op verschillende problemen. Radiofrequentie behandelt de pijnzenuw van het facetgewricht; laser wordt bij geselecteerde schijfaandoeningen in de schijf toegepast. Het zijn dus geen alternatieven voor elkaar.

Kan radiofrequentie ook bij nekartrose worden toegepast?

Ja, ook bij chronische nekpijn vanuit de cervicale facetgewrichten. Omdat de anatomie van de nek anders is, worden patiëntselectie en techniek afzonderlijk beoordeeld.

Welke specialist voert radiofrequentiebehandeling uit in Istanbul?

Een van de artsen die radiofrequentiebehandeling (facetdenervatie) uitvoeren in Istanbul, is dr. M. Levent Deniz, specialist in neurochirurgie.

Wat kost radiofrequentiebehandeling?

Omdat de kosten afhankelijk zijn van de patiënt en de ziekenhuisomstandigheden, kan een definitief tarief pas worden bepaald na onderzoek en beoordeling van de beeldvorming.

Bronnen

1. Dreyfuss P, Halbrook B, Pauza K, Joshi A, McLarty J, Bogduk N. Efficacy and validity of radiofrequency neurotomy for chronic lumbar zygapophysial joint pain. Spine (Phila Pa 1976). 2000;25(10):1270-1277. PMID: 10806505.
2. Lee CH, Chung CK, Kim CH. The efficacy of conventional radiofrequency denervation in patients with chronic low back pain originating from the facet joints: a meta-analysis of randomized controlled trials. Spine J. 2017;17(11):1770-1780. PMID: 28576500.
3. Nath S, Nath CA, Pettersson K. Percutaneous lumbar zygapophysial (Facet) joint neurotomy using radiofrequency current, in the management of chronic low back pain: a randomized double-blind trial. Spine (Phila Pa 1976). 2008;33(12):1291-1297. PMID: 18496338.
4. Janapala RN, Manchikanti L, Sanapati MR, et al. Efficacy of Radiofrequency Neurotomy in Chronic Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Pain Res. 2021;14:2859-2891. PMID: 34531682.
5. Láinez Ramos-Bossini AJ, Jiménez Gutiérrez PM, Ruiz Santiago F. Efficacy of radiofrequency in lumbar facet joint pain: a systematic review and meta-analysis of placebo-controlled randomized controlled trials. Radiol Med. 2024;129(5):794-806. PMID: 38512629.
6. Kornick C, Kramarich SS, Lamer TJ, Todd Sitzman B. Complications of lumbar facet radiofrequency denervation. Spine (Phila Pa 1976). 2004;29(12):1352-1354. PMID: 15187637.
7. Truong KMTL, Maas E, Rasmussen MM, Ostelo R, Hurri H, van Tulder MW. Current evidence on radiofrequency denervation for chronic low back pain: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2026;16(7):e105106. PMID: 42463214.
8. Manchikanti L, Knezevic E, Knezevic NN, Sanapati M, Kaye AD, Singh V, Pasupuleti R, Prajapati MS, Boddu N, Hirsch JA. Effectiveness of Radiofrequency Ablation in Managing Chronic Axial Spinal Pain of Facet Joint Origin: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Pain Physician. 2026;29(3):205-240. PMID: 42263300.

• 👨‍⚕️ Auteur en medisch beoordelaar van deze inhoud: Dr. M. Levent Deniz – specialist in neurochirurgie
• ⚠️ Medische disclaimer: Deze pagina is uitsluitend bedoeld ter informatie; raadpleeg uw arts voor diagnose en behandeling.