Bel Kireçlenmesinde Radyofrekans Tedavisi (Faset Eklem Denervasyonu)

Radyofrekans tedavisi (faset eklem denervasyonu), faset eklem kaynaklı kronik bel ağrısında ağrı sinirinin görüntüleme eşliğinde ısıyla bloke edilmesi işlemidir. Kesi yapılmaz, lokal anesteziyle uygulanır ve 20-30 dakika sürer. Başarı, ağrının gerçekten faset eklemden kaynaklandığının tanısal blokla doğrulanmasına bağlıdır.

Radyofrekans Tedavisi Nedir ve Nasıl Etki Eder?

Radyofrekans tedavisi (faset eklem denervasyonu), faset eklem kaynaklı kronik bel ağrısında kullanılan bir girişimsel ağrı tedavisidir (algolojik girişim) [2].

• Etki Mekanizması: Faset eklemlerinden kaynaklanan ağrı sinyallerini beyne ileten sinire medial dal denir. Tanısal medial dal bloğuyla ağrının faset kaynaklı olduğu desteklenen hastalarda, bilgisayar kontrollü bir cihazla bu sinire ısı uygulanır ve ısıyla oluşturulan küçük bir lezyonla ağrı iletimi azaltılır.
• Uygulama: Skopi (canlı görüntüleme) eşliğinde, ameliyathane ortamında yapılır.

Bu işlem, faset sendromu (bel kireçlenmesi) kaynaklı ağrıda ve omurga kanal daralmasına eşlik eden faset kaynaklı ağrıda, gerektiğinde epidural enjeksiyonla birlikte uygulanır. Radyofrekans kanalı genişletmez; kanal daralmasında yalnızca eşlik eden faset kaynaklı ağrıyı hedefler.

İşlem Süreci

• Hazırlık ve Anestezi: Ciddi bir ön hazırlık gerektirmez. Tamamen lokal anestezi altında, hasta uyutulmadan yapılır.
• Süre: İşlem, uygulanacak seviye ve taraf sayısına göre 20-30 dakika sürer.
• Taburculuk: Hastalarımız işlem sonrası yaklaşık 1-2 saatlik gözlemin ardından aynı gün yürüyerek evlerine döner. İlk 24-48 saatte ağır yüklenmekten kaçınmak yeterlidir; yatak istirahati gerekmez.

Radyofrekans Denervasyon Tedavisi Bel Ağrısını Giderir mi? (Başarı Oranları)

Evet, doğru hasta seçildiğinde bu işlem uzun süreli ağrı kontrolü sağlar. Referans çalışmada, tanısal medial dal bloğuyla seçilen hastaların %87’si 12 ay boyunca ağrısında en az %60, %60’ı ise en az %90 azalma bildirmiştir [1]. Bu oran, tanısal blokla seçilmiş hastalara aittir. Tanısal bloğa iyi yanıt veren hastalarda ağrı azalması 12 aya kadar sürer [2]; etkinin plasebodan kaynaklanmadığı da gösterilmiştir [3]. Radyofrekans kısa, orta ve uzun dönemde plaseboya üstün bulunmuştur [5].

Başarı hasta seçimine bağlıdır: tanısal bloğa iyi yanıt veren hastalarda etki daha belirgindir [2, 4]; geniş bir derlemede ise ortalama etki küçük bulunmuştur [7]. Blokla seçilmiş hastalarda olumlu sonuç bildirilmiştir [8].

Radyofrekans Denervasyon İşlemi Güvenli midir? (Riskler ve Yan Etkiler)

Evet, skopi eşliğinde ve uygun teknikle yapılan bu işlem düşük komplikasyon oranına sahiptir. İşlemde duyu siniri hedeflenir; hareket sinirleri ise sinir uyarı testiyle korunur, bu nedenle ciddi nörolojik komplikasyonlar nadirdir. 116 işlemde uygulanan 616 lezyon bölgesinin incelendiği güvenlik çalışmasında minör komplikasyon oranı lezyon başına %1,0 bulunmuştur; bunlar işlem bölgesinde iki haftadan uzun süren ağrı ve iki haftadan kısa süren sinir kaynaklı ağrıdır. Enfeksiyon, yeni güç kaybı veya yeni duyu kaybı görülmemiştir [6].

🩺 Hekim İçgörüsü & Klinik Deneyim

“Radyofrekans tedavisini klinik pratiğimde sık kullanan bir cerrah olarak bu yöntemin doğru hastada oldukça iyi sonuçlar verdiğini söyleyebilirim. Bu tedavideki başarısız sonuçların en büyük nedeni yanlış teşhistir. Özellikle bel kayması gibi farklı rahatsızlıkların belirtileri faset hastalığının belirtilerine çok benzer. Dolayısıyla tedavinin başarısı, işlem öncesinde yapılacak titiz bir hasta seçimi ve tanısal blokaja dayanır.”

Sıkça Sorulan Sorular

Radyofrekans Tedavisi Nedir ve Nasıl Uygulanır?

Radyofrekans tedavisi, faset eklemin ağrı sinirine skopi eşliğinde ısı uygulanarak ağrı iletiminin azaltıldığı, kesi yapılmayan bir işlemdir; 20-30 dakika sürer.

Radyofrekans Tedavisinin Başarı Oranı Nedir?

Tanısal blokla seçilen hastaların %87’si 12 ay boyunca ağrısında en az %60 azalma bildirmiştir [1]. Başarı hasta seçimine bağlıdır; tanısal bloğa iyi yanıt veren hastalarda etki daha belirgindir [2, 4].

Radyofrekans Tedavisinin Riski ve Yan Etkileri Var mıdır?

Evet, ancak düşüktür: bir güvenlik çalışmasında lezyon başına minör komplikasyon oranı %1,0 bulunmuş, enfeksiyon veya yeni sinir hasarı görülmemiştir [6]. En sık görülen etki işlem bölgesinde geçici ağrıdır; hareket sinirleri uyarı testiyle korunur.

Radyofrekans Tedavisinden Sonra İstirahat Gerekir mi, İşe Ne Zaman Dönebilirim?

İşlem günü ve ertesi gün ağır yüklenmekten kaçınmak yeterlidir. Kesi ve dikiş olmadığı için hastalarımız 1-2 gün içinde işine ve günlük hayatına döner; yatak istirahati gerekmez.

Radyofrekans Tedavisi Öncesinde Tanısal Blokaj (Test İğnesi) Yöntemi Nedir?

Bu işlem öncesindeki en önemli adımdır. Radyofrekans uygulamadan önce, ağrıyı taşıyan medial dal sinirinin yanına çok az miktarda lokal anestezik verilerek (medial dal bloğu) ağrının o eklemden kaynaklanıp kaynaklanmadığı test edilir. Ağrı geçici olarak belirgin şekilde geçerse, radyofrekansın başarılı olma olasılığı yüksek kabul edilir.

Radyofrekans Tedavisi (Faset Eklem Denervasyonu) Etkisini Ne Zaman Gösterir?

Etki genellikle 2-3 hafta içinde belirginleşir. Bazı hastalar hemen rahatlar; işlem bölgesindeki geçici ağrı nedeniyle ilk günlerde sonuç net olmayabilir.

Radyofrekans ile Faset Eklem Denervasyonu ve Lazer Tedavi Arasındaki Fark Nedir?

İkisi farklı sorunlara yöneliktir: radyofrekans faset eklemin ağrı sinirini hedefler, lazer ise seçilmiş disk hastalıklarında diske uygulanır. Bu nedenle birbirinin alternatifi değildir.

Radyofrekans Tedavisi Boyun Kireçlenmesinde de Uygulanır mı?

Evet, boyun faset eklemlerinden kaynaklanan kronik boyun ağrısında da uygulanır. Boyun bölgesinin anatomisi farklı olduğu için hasta seçimi ve teknik ayrıca değerlendirilir.

Radyofrekans Tedavisini (Faset Denervasyonu) İstanbul’da Hangi Uzman Doktor Uyguluyor?

İstanbul’da radyofrekans tedavisini (faset eklem denervasyonu) uygulayan hekimlerden biri, Beyin, Sinir ve Omurga Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. M. Levent Deniz’dir.

Radyofrekans Tedavisi (Faset Denervasyonu) Fiyatları Ne Kadardır?

Tedavi maliyeti, hastaya ve hastane koşullarına göre değişebildiğinden, net ücret ancak muayene ve görüntüleme değerlendirmesi sonrasında belirlenebilir.

KAYNAKÇA / REFERENCES

1. Dreyfuss P, Halbrook B, Pauza K, Joshi A, McLarty J, Bogduk N. Efficacy and validity of radiofrequency neurotomy for chronic lumbar zygapophysial joint pain. Spine (Phila Pa 1976). 2000;25(10):1270-1277. PMID: 10806505.
2. Lee CH, Chung CK, Kim CH. The efficacy of conventional radiofrequency denervation in patients with chronic low back pain originating from the facet joints: a meta-analysis of randomized controlled trials. Spine J. 2017;17(11):1770-1780. PMID: 28576500.
3. Nath S, Nath CA, Pettersson K. Percutaneous lumbar zygapophysial (Facet) joint neurotomy using radiofrequency current, in the management of chronic low back pain: a randomized double-blind trial. Spine (Phila Pa 1976). 2008;33(12):1291-1297. PMID: 18496338.
4. Janapala RN, Manchikanti L, Sanapati MR, et al. Efficacy of Radiofrequency Neurotomy in Chronic Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Pain Res. 2021;14:2859-2891. PMID: 34531682.
5. Láinez Ramos-Bossini AJ, Jiménez Gutiérrez PM, Ruiz Santiago F. Efficacy of radiofrequency in lumbar facet joint pain: a systematic review and meta-analysis of placebo-controlled randomized controlled trials. Radiol Med. 2024;129(5):794-806. PMID: 38512629.
6. Kornick C, Kramarich SS, Lamer TJ, Todd Sitzman B. Complications of lumbar facet radiofrequency denervation. Spine (Phila Pa 1976). 2004;29(12):1352-1354. PMID: 15187637.
7. Truong KMTL, Maas E, Rasmussen MM, Ostelo R, Hurri H, van Tulder MW. Current evidence on radiofrequency denervation for chronic low back pain: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2026;16(7):e105106. PMID: 42463214.
8. Manchikanti L, Knezevic E, Knezevic NN, Sanapati M, Kaye AD, Singh V, Pasupuleti R, Prajapati MS, Boddu N, Hirsch JA. Effectiveness of Radiofrequency Ablation in Managing Chronic Axial Spinal Pain of Facet Joint Origin: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Pain Physician. 2026;29(3):205-240. PMID: 42263300.

• 👨‍⚕️ Bu içeriğin yazarı ve tıbbi gözden geçireni: Op. Dr. M. Levent Deniz – Beyin, Sinir ve Omurga Cerrahisi Uzmanı
• ⚠️ Tıbbi Sorumluluk Reddi: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için doktorunuza başvurunuz.