Nekartrose en de behandeling ervan

Nekartrose is slijtage van de tussenwervelschijven en gewrichten in de nek; de vorm waarbij de facetgewrichten betrokken zijn, heet medisch het facetsyndroom. Kenmerkende symptomen zijn ochtendstijfheid, nekpijn die toeneemt bij achteroverbuigen of draaien van het hoofd en bewegingsbeperking. De behandeling heeft twee onderdelen: eerst wordt de pijn verminderd, waarna oefeningen de nekspieren versterken en zo de gewrichten ontlasten. Bij patiënten met pijn vanuit een facetgewricht wordt radiofrequente denervatie (denervatie van het facetgewricht) toegepast. Een operatie komt alleen in beeld bij neurologische uitval door druk op een zenuwwortel of het ruggenmerg.

Wat is het facetsyndroom?

In onze nek bevinden zich 7 wervels die het hoofd dragen. Aan de achterzijde zijn deze wervels met elkaar verbonden via speciale gewrichten, de facetgewrichten. Hierdoor kan de wervelkolom soepel, gecontroleerd en gezond bewegen. Door veroudering, een verkeerde houding, het dragen van zware lasten of mechanische belasting zoals lichamelijk werk ontstaan slijtage en degeneratie in deze gewrichten. Dit heet medisch het facetsyndroom: de vorm van nekartrose die de facetgewrichten betreft en toenemende nekpijn veroorzaakt. Facetartrose neemt toe met de leeftijd; na het 60e levensjaar komt ernstige slijtage vaker voor en is het een veelvoorkomende oorzaak van nekpijn [1, 2]. Bij voortschrijdende artrose kunnen botuitsteeksels bij de facetgewrichten de zenuwuitgangen en het wervelkanaal vernauwen. De behandeling wordt dan afgestemd op de aanpak van wervelkanaalvernauwing (cervicale spinale stenose).

Symptomen door artrose

Patiënten met nekartrose ervaren doorgaans de volgende klachten:

• Ochtendstijfheid: Moeite met het bewegen van de nek en een stijf gevoel na het ontwaken.
• Houdingsafhankelijke pijn: Plaatselijke pijn die erger wordt bij achteroverbuigen of draaien van het hoofd naar de aangedane kant.
• Bewegingsbeperking: Bij patiënten die hun nek niet bewegen uit angst voor pijn neemt de spierkracht geleidelijk af en worden dagelijkse bezigheden moeilijker.

Diagnostiek bij nekartrose

De diagnose berust op lichamelijk onderzoek en beeldvorming samen. Bij het onderzoek worden de beweeglijkheid van de nek, naar de arm uitstralende pijn en gevoelloosheid (radiculopathie) en verminderde handvaardigheid en looponzekerheid als tekenen van ruggenmergdruk (myelopathie) beoordeeld. Röntgenfoto’s tonen artrose van de facet- en uncovertebrale gewrichten, verlies van tussenwervelschijfhoogte en botuitsteeksels. Een MRI van de nek brengt de breedte van het wervelkanaal, vernauwingen van de zenuwuitgangen en veranderingen door druk op het ruggenmerg in beeld. Voor gedetailleerd onderzoek van botstructuren en botuitsteeksels wordt computertomografie (CT) gebruikt.

Behandeling van cervicaal facetsyndroom

In onze kliniek bestaat de behandeling van nekartrose uit twee onderdelen:

Stap 1 (Pijnverlichting)

De behandeling begint met oefeningen en fysiotherapie; tijdens opvlammingen kunnen pijnstillers en spierverslappers verlichting geven, maar ze stoppen de gewrichtsslijtage niet. Als de pijn aanhoudt en de bevindingen wijzen op een facetgewricht als bron, komt radiofrequente behandeling (facetdenervatie) als interventionele pijnbehandeling in beeld. Aangetoond is dat deze methode facetgerelateerde nekpijn maandenlang kan verminderen [3].

Stap 2 (Patiëntenvoorlichting en revalidatie)

Wanneer de pijn afneemt, krijgt de patiënt een persoonlijk oefenprogramma. Sterkere diepe nek- en rugspieren verminderen de belasting van de facetgewrichten. De patiënt leert ook welke dagelijkse gewoonten een gezonde wervelkolom ondersteunen en welke beter vermeden kunnen worden.

🩺 Inzicht van de arts en klinische ervaring

“Wat ik bij nekartrose het vaakst zie, is dat een patiënt uit angst voor pijn de nek helemaal niet meer beweegt. In een inactieve nek verzwakken de spieren, waardoor pijn en bewegingsbeperking elkaar versterken. Daarom breng ik eerst de pijn onder controle en laat ik de patiënt direct daarna bewegen. Blijvende resultaten bereiken we wanneer de patiënt na pijnvermindering het oefenprogramma kan volgen. Niet iedere patiënt bij wie beeldvorming artrose toont, krijgt van mij een ingreep.”

Veelgestelde vragen

Zijn ochtendstijfheid en nekpijn tekenen van artrose?

Ja. Stijfheid bij het ontwaken die binnen 15–20 minuten bewegen afneemt, is kenmerkend voor facetartrose. Een gewricht dat ’s nachts stil blijft, is ’s ochtends stijf en wordt overdag door beweging soepeler. Duurt de stijfheid urenlang en zijn gewrichten gezwollen, dan moet ook onderzoek naar ontstekingsreuma plaatsvinden.

Is een operatie nodig bij nekartrose?

Nee, artrose op zichzelf vereist geen operatie. Een operatie komt in beeld als botuitsteeksels op een zenuwwortel of het ruggenmerg drukken en krachtverlies in de arm, verminderde handvaardigheid of looponzekerheid veroorzaken. Bij patiënten met alleen pijn is een operatie niet de eerste keuze.

Biedt een injectiebehandeling een blijvende oplossing bij nekartrose?

Nee, het is geen blijvende oplossing. Radiofrequente denervatie vermindert pijn door de mediale zenuwtakjes aan te pakken die pijnsignalen vanuit het facetgewricht doorgeven; de artrose zelf verdwijnt niet. Als zenuwvezels na verloop van tijd herstellen, kan de pijn terugkeren en kan de behandeling worden herhaald. Regelmatig oefenen helpt in deze periode om de verkregen verlichting te behouden.

Veroorzaakt het facetsyndroom een nekhernia?

Nee, niet rechtstreeks. Artrose van de facetgewrichten en slijtage van de tussenwervelschijven zijn verschillende onderdelen van hetzelfde degeneratieve proces en komen bij veel patiënten samen voor.

Helpen oefeningen bij nekartrose?

Ja, oefeningen zijn een wezenlijk onderdeel van de behandeling. Klinische oefeningen die de diepe nek- en rugspieren versterken, verminderen de belasting van de facetgewrichten. Bij hevige pijn moet het oefenprogramma onder begeleiding van een arts worden opgesteld.

Kan nekartrose pijn veroorzaken die naar de armen uitstraalt?

Ja, pijn vanuit de facetgewrichten kan uitstralen naar de schouder en het schouderblad; dit heet gerefereerde pijn. Trekt de pijn door naar de onderarm en vingers en zijn er ook gevoelloosheid, tintelingen of krachtverlies, dan wordt gedacht aan zenuwwortelbeknelling (cervicale radiculopathie). Er wordt dan ook onderzoek gedaan naar een nekhernia of wervelkanaalstenose.

Is MRI of CT geschikter voor de diagnose nekartrose (facetgewrichtsaandoening)?

Computertomografie (CT) toont artrose van de facetgewrichten, slijtage van de gewrichtsoppervlakken en botuitsteeksels (osteofyten) duidelijker. Voor de tussenwervelschijven, zenuwwortels en het ruggenmerg is MRI nodig. Welk onderzoek wordt uitgevoerd, hangt af van de bevindingen bij het lichamelijk onderzoek.

Welke specialist behandelt nekartrose in Istanbul?

Een van de artsen die nekartrose in Istanbul behandelen, is Op. Dr. M. Levent Deniz, specialist in hersen-, zenuw- en wervelkolomchirurgie.

Wat kost de behandeling van nekartrose?

De kosten verschillen per patiënt en ziekenhuis. Een exacte prijs kan daarom pas na lichamelijk onderzoek en beoordeling van de beeldvorming worden bepaald.

Bronnen

1. Park MS, Lee YB, Moon SH, et al. Facet joint degeneration of the cervical spine: a computed tomographic analysis of 320 patients. Spine (Phila Pa 1976). 2014;39(12):E713-E718. PMID: 24718073.
2. Gellhorn AC, Katz JN, Suri P. Osteoarthritis of the spine: the facet joints. Nat Rev Rheumatol. 2013;9(4):216-224. PMID: 23147891.
3. Lord SM, Barnsley L, Wallis BJ, McDonald GJ, Bogduk N. Percutaneous radio-frequency neurotomy for chronic cervical zygapophyseal-joint pain. N Engl J Med. 1996;335(23):1721-1726. PMID: 8929263.

• 👨‍⚕️ Auteur en medisch beoordelaar van deze inhoud: Op. Dr. M. Levent Deniz – Specialist in hersen-, zenuw- en wervelkolomchirurgie
• ⚠️ Medische disclaimer: Deze pagina is uitsluitend bedoeld ter informatie; raadpleeg uw arts voor diagnose en behandeling.