Siyatik tedavisinden önce, siyatik nedir sorusunu cevaplayalım. Siyatik sinir, kalça içinde piriformis kasının içinden geçerek bacağa gider. Genellikle ters, dengesiz ve ani bir harakete bağlı olarak siyatik sinir, piriformis kasının içinde sıkışır ve tam o bölgede kalçada tek taraflı lokal bir ağrıya sebep olur. Ağrı bazen bacağa doğru da yayılır ve bu yüzden bel fıtığı ile karışabilir. Bu hastalığa piriformis sendromu denmekedir. Hastalık kronikleşme eğilimindedir.İstirahat, ilaç ve uygun bir egzersiz programı bazı hastalarda işe yarar. Kliniğimizde siyatik tedavisinde uyguladığımız girişimsel ağrı tedavisi, Piriformis Enjeksiyonudur.
Siyatik tedavisinde bilimsel, güvenilir ve en etkili yöntem olan piriformis enjeksiyonu görüntüleme rehberliği altında,piriformis kasına bir ilaç kombinasyonu (steroid, lokalanestezik, hipertonikNaCl) verilmesi işlemidir. Amaç o bölgedeki ödemi ve enflamasyonu azaltmak ve priformis kasının gevşemesini sağlamak yoluyla siyatik sinir üzerineki baskıyı kaldırmaktır. İşlem öncesinde ciddi bir hazırlığa gerek yoktur. Lokal anestezi altında yapılır ve işlem süresi 5-10 dakikadır. Yan etki hemen hiç görülmez.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Piriformis sendromu, kalçanın derinliklerinde bulunan piriformis kasının, hemen altından (veya bazen içinden) geçen siyatik sinirini sıkıştırması sonucu oluşur. Bel fıtığı olmamasına rağmen, siyatik siniri baskı altında kaldığı için bacağa yayılan benzer ağrılar yapar. Bu nedenle tıpta “Yalancı Siyatik” olarak adlandırılır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Kasın aşırı gerilmesi, kısalması veya spazma girmesiyle oluşur. Uzun süre sert zeminde oturmak, cüzdanın arka cepte taşınması, ani kalça travmaları veya aşırı koşu antrenmanları ana nedenlerdir. Belirtileri ise kalçanın tam ortasında derin bir ağrı, otururken artan sızı ve bacağın arkasına, dize kadar yayılan uyuşukluktur.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Evet, siyatik siniri vücudun en uzun ve kalın siniridir. Kalçadan başlayıp topuğa kadar uzanır. Piriformis kası tarafından sıkıştırıldığında ağrı kalçadan başlar; uyluk arkası, diz arkası ve bazen ayak bileğine kadar “çekilme” veya “elektriklenme” şeklinde vurur.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Tedavi edilmediğinde sinir üzerindeki kronik baskı, bacak kaslarında güçsüzlüğe ve kalıcı uyuşukluklara yol açabilir. Ayrıca hasta ağrı nedeniyle yürüme şeklini değiştirdiği için, zamanla bel fıtığına zemin hazırlayan mekanik bozukluklar ve kalça eklemi sorunları gelişebilir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Tedavi basamaklı bir yaklaşımdır. Öncelikle kas gevşetici ve enflamasyon giderici ilaçlar ile özel germe egzersizleri verilir. Bunlara yanıt alınamayan vakalarda girişimsel yöntemler (kuru iğneleme, enjeksiyonlar veya radyofrekans) devreye girer. Cerrahi, piriformis sendromunda çok nadir başvurulan en son seçenektir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: En önemli fark ağrının kaynağıdır. Bel fıtığında ağrı omurgadan başlar ve bel hareketleriyle artar. Piriformis sendromunda ise belde genellikle sorun yoktur; ağrı kalçadaki kasın üzerine basmakla veya bacağı içe doğru çevirmekle tetiklenir. Ayırıcı tanı için klinik muayene ve bazen kalça MR’ı gereklidir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Kesinlikle yapar. Siyatik sinirinin duyusal lifleri baskı gördüğünde bacakta “karıncalanma” ve “uyuşma”, motor lifleri baskı gördüğünde ise kasta “gerilme” ve “çekilme” hissi oluşur. Bu belirtiler bel fıtığı ile neredeyse aynıdır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Çok etkilidir. Piriformis kasının içine ultrason veya skopi eşliğinde yapılan lokal anestezik, kortizon veya botoks enjeksiyonları, kasın spazmını anında çözerek siniri özgür bırakır. Birçok hastada tek bir enjeksiyonla kronikleşmiş ağrılar tamamen son bulabilir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Evet, özellikle dirençli vakalarda “Pulsed Radyofrekans” (atımlı radyofrekans) yöntemiyle siyatik siniri üzerindeki ağrı sinyalleri modüle edilebilir. Ayrıca kası uyararak gevşetmek amacıyla da bu teknolojik yöntemden faydalanıyoruz.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Manuel terapi, kasın boyunu uzatmak ve tetik noktaları çözmek için oldukça faydalıdır. Uzman ellerde yapılan derin doku masajı ve mobilizasyon teknikleri, baskıyı hafifleterek kalıcı bir rahatlama sağlayabilir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Hastalar sert zeminlerde uzun süre oturmamalı, arka ceplerinde cüzdan bulundurmamalı ve yokuş yukarı zorlayıcı koşulardan kaçınmalıdır. “Piriformis Stretching” denilen, bacağı çaprazlayarak göğse çekme egzersizleri bu hastalığın en iyi ilacıdır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Bacağın arkasından aşağı inen uyuşma ve çekilme, siyatik sinirinin bir noktada baskı gördüğünü gösterir. Ancak bu baskının belde mi (fıtık) yoksa kalçada mı (piriformis) olduğunu anlamak için uzman bir doktorun fonksiyonel testleri yapması şarttır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Ağrı belin alt kısmından veya kalçanın tam ortasından başlar. Kalça kıvrımından aşağıya, uyluk arkasına, diz çukuruna ve oradan bacağın dış yanından ayak bileğine kadar olan hat boyunca hissedilebilir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Siyatik bir hastalık değil, bir sinirin adıdır. “Siyatik ağrım var” demek, bu sinirin bir yerde sıkıştığını belirtir. Bel fıtığı bu siniri “başlangıç yerinde” (omurgada) sıkıştırırken; piriformis sendromu siniri “yol üzerinde” (kalçada) sıkıştırır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Gece vücut dinlenmeye geçtiğinde kan akışı yavaşlar ve enflamasyon (yangı) daha belirgin hissedilir. Ayrıca uyku sırasındaki yanlış pozisyonlar kasların gerilmesine ve sinir üzerindeki baskının artmasına neden olarak hastayı ağrıyla uyandırabilir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Akut dönemde kısa süreli istirahat ve ödem giderici ilaçlar faydalıdır. Uzun vadede ise sinir germe egzersizleri, sıcak uygulama (kas spazmını çözmek için) ve fıtık/kayma gibi nedenler varsa bunlara yönelik girişimsel tedaviler en iyi çözümdür.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Hafif vakalar doğru egzersiz ve yaşam tarzı değişikliğiyle kendiliğinden geçebilir. Ancak sinir hasarı riski varsa veya ağrı kronikleşmişse ameliyatsız girişimsel yöntemler uygulanır. Siyatik sinir sıkışmasında ameliyat, sadece dirençli bel fıtığı veya ileri kanal daralması gibi yapısal durumlarda gerekir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: İlaç tedavisi, fizik tedavi, piriformis enjeksiyonları, epidural enjeksiyonlar, radyofrekans ve çok nadir vakalarda cerrahi gevşetme işlemleri siyatik sinir sıkışması tedavisinin ana unsurlarıdır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Sinir sıkışmalarının anatomik ve cerrahi tanısında en yetkin branş Beyin ve Sinir Cerrahisi (Nöroşirürji) uzmanlığıdır. Bir beyin cerrahı ağrının belden mi yoksa kas içinden mi kaynaklandığını en net şekilde ortaya koyar.