Günümüzde uygulanmakta olan etkinliği kanıtlanmış pek çok bilimsel boyun fıtığı tedavisi yöntemi vardır. Ancak unutulmamalıdır ki; her hasta ve hastalık farklı tedaviler gerektirir. Seçilecek tedavi yöntemi; hastanın tıbbi durumuna en uygun ve en doğru tedavi yöntemi olmalıdır.

Boyun fıtığı tedavisinden önce, boyun fıtığı nedir sorusunu cevaplayalım; Boynumuzda 7 adet omur kemiği vardır. Bu kemikler arasında da, disk adı verilen kıkırdaklar bulunur. Disk, bir amortisör gibi görev yapar, omurganın hareketliliğini ve darbelere karşı dayanıklılığını sağlar. Bu disklerin anatomik bütünlüğünün bozularak, dışarıya doğru taşmasına boyun fıtığı denir.Fıtıklaşan yani dışarıya doğru taşan disk, omurilik kanalını ve içinden geçmekte olan sinir köklerini sıkıştırır. Böylece hastalık, boyna, sırta ve kola vuran şiddetli bir ağrı ile kendini gösterir. Boyun fıtığı tedavisinde sıklıkla yapılan hata, hastanın sadece tek bir bilim dalının penceresinden değerlendirilerek uygulanacak tedaviyle karar verilmesidir. Böyle olduğunda, kullanılabilir tedavi seçenekleri sınırlanmakta, hatta çoğunlukla hastaya sadece tek bir tedavi seçeneği sunulmaktadır. Bu durumun birçok hastada mağduriyete yol açması kaçınılmazdır. Ameliyat dışı tedavi yöntemleriyle iyileşebilecek olan bir boyun fıtığı hastası bazen gereksiz bir boyun fıtığı ameliyatı geçirmekte ve risk almakta, anatomik yapısında yaşam kalitesini düşüren değişiklikler olmaktadır. Diğer taraftan, mutlak ameliyat gerektiren bazı hastalar ise ameliyatsız boyun fıtığı tedavisi yöntemleriyle zaman kaybetmekte, uzun süre ağrı çekmekte ve hatta, bazen telafisi mümkün olmayan durumlarla karşılaşmaktadır. Böyle durumlarla karşılaşılmaması, boyun fıtığı tedavisinde hem cerrahi hem cerrahi dışı tedavi seçeneklerini sunabilmekle mümkündür.

Boyun Fıtığı Tedavisi İçin Zaman Kaybetmeyin

Merkezimizde, boyun fıtığı tedavisi çok yönlülüğü esas alan bu yaklaşımla yürütülmektedir. Günümüzde bilimsel olarak uygulanan boyun fıtığı tedavisini iki ana başlıkta toplamak mümkündür. Detaylar ve üç boyutlu animasyon videolarımız için lütfen tıklayın.

1. Boyun Fıtığı Tanısı Nasıl Koyulur?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Boyun fıtığı tanısı, cerrahın klinik tecrübesi ile modern teknolojik imkanların birleştiği bir süreçtir. İlk ve en önemli adım, hastanın şikayetlerini dinlemek ve detaylı bir nörolojik muayene yapmaktır. Bu muayenede kas gücü, refleksler ve duyu kayıpları titizlikle incelenir. Ardından, altın standart olan yüksek çözünürlüklü Boyun MR’ı (Manyetik Rezonans) ile fıtığın yeri, büyüklüğü ve sinire yaptığı baskının derecesi netleştirilir. Kemik yapıyı incelemek için Bilgisayarlı Tomografi (BT) veya sinirlerin iletim hızını ölçmek için EMG testi de tanı sürecini tamamlayan unsurlardır.

2. Her Boyun Ağrısı Boyun Fıtığı Mı?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Toplumdaki genel kanının aksine, her boyun ağrısı boyun fıtığı değildir. Boyun ağrılarının yaklaşık %90’ı kas zorlanmaları, bağ dokusu zedelenmeleri, faset eklem kireçlenmeleri veya mekanik yüklenmelerden kaynaklanır. Boyun fıtığı, bu ağrı nedenleri arasında daha spesifik ve sinir baskısı ile karakterize bir durumdur. Bu nedenle, doğru teşhis konulmadan yapılan tedaviler zaman kaybına yol açabilir.

3. Boyun Fıtığı Genetik Bir Hastalık Mıdır?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Boyun fıtığı doğrudan “kalıtsal” bir hastalık sınıfına girmese de, ailesel yatkınlık önemli bir faktördür. Eğer bir kişinin anne veya babasında genç yaşta boyun fıtığı görülmüşse, o kişinin disk yapısındaki kollajen dokusunun zayıf olması muhtemeldir. Bu durum, çevresel faktörlerle (masabaşı çalışma vb.) birleştiğinde fıtık oluşma riskini artırır.

4. Koluma Vuran Ağrı Ve Uyuşma Var, Bu Fıtık Belirtisi Olabilir Mi?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Evet, bu boyun fıtığının en tipik ve uyarıcı belirtisidir. Boyundaki fıtıklaşan disk, kola giden sinir köklerine baskı yaptığında ağrı boyunda, sırt, kol veya el parmaklarında hissedilir. Eğer bu ağrıya uyuşma ve karıncalanma da eşlik ediyorsa, sinir kökünün ciddi baskı altında olduğunun işaretidir.

5. Boyun Fıtığı Patlaması (Ekstrude) Ne Demek?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Tıbbi literatürde “Ekstrude Disk” olarak adlandırılan patlamış fıtık, diskin dışındaki koruyucu sert tabakanın (annulus fibrosus) yırtılması ve içindeki yumuşak jölemsi dokunun (nucleus pulposus) omurilik kanalına doğru sızmasıdır. Bu sızan parça sinirleri doğrudan sıkıştırdığı için genellikle aniden başlayan, şiddetli ve dayanılmaz ağrılara yol açar.

6. Boyun Fıtığı Belirtileri Nelerdir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: En yaygın belirtiler; boyunda başlayıp kola yayılan keskin ağrı, kolda ve parmaklarda uyuşma/karıncalanmadır. Daha ciddi vakalarda ise kol kaslarında güçsüzlük gibi acil müdahale gerektiren semptomlar görülür.

7. Boyun Fıtığı Neden Olur?

 Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Boyun fıtığı genellikle birden fazla faktörün birleşmesiyle oluşur. Yaşlanmaya bağlı disklerin su kaybetmesi (dejenerasyon) uzun süre hareketsiz oturma, sigara kullanımı (diskin beslenmesini bozar) ve ani ters hareketler fıtığın birincil nedenleridir.

8. Boyun Fıtığı Kol Ağrısı Yapar Mı?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Evet, boyun fıtığının karakterize özelliği kol ağrısıdır. Bunun nedeni, boyundaki sinir baskısının ağrıyı sinirin dağıldığı kol bölgesine yansıtmasıdır.

9. Boyun Fıtığı Kollarda Uyuşma Ve Hissizlik Yapar Mı?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Kesinlikle yapar. Fıtığın sinir üzerindeki basısı devam ettiğinde, sinir lifleri iletimi sağlıklı yapamaz hale gelir. Bu durum başlangıçta karıncalanma ve yanma hissi yaratırken, baskı arttıkça kollarda keçeleşme ve tam hissizliğe dönüşebilir.

10. Her Boyun Fıtığı Ameliyat Gerektirir Mi?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Hayır, boyun fıtığı olan hastaların yaklaşık %90-95’i ameliyatsız yöntemlerle iyileşebilir. Modern tıpta cerrahi, sadece felç riski olan veya 6 haftalık diğer tedavilere rağmen ağrısı geçmeyen “seçilmiş” hastalarda uygulanır.

11. Patlamış Boyun Fıtığı Acil Ameliyat Gerektirir Mi?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: “Patlamış fıtık” tabiri hastaları korkutsa da, her patlamış fıtık acil ameliyat demek değildir. Eğer hastada ciddi bir güç kaybı (felç) gelişmemişse, fıtığın sinir etrafında yarattığı ödemi baskılayan iğne tedavileri (epidural steroid enjeksiyonlar) veya istirahat ile bu süreç cerrahisiz de yönetilebilir.

12. Boyun Fıtığı Tedavisinde Ozon Uygulanır Mı?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Ozon tedavisi, özellikle başlangıç ve orta düzeydeki fıtıklarda etkili bir tamamlayıcı yöntemdir. Disk içine enjekte edilen ozon gazı, fıtıklaşan dokunun hacmini küçültmeye yardımcı olur ve bölgedeki enflamasyonu (yangıyı) azaltarak siniri rahatlatır.Bu işlem nükleoplasti denir, lazer ve radyofrekans ile de yapılabilir.

13. Boyun Fıtığı Lazer Tedavisi Nedir ve Nasıl Yapılır?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Lazer tedavisi, bir iğne aracılığıyla disk merkezine girilip lazer enerjisi verilerek diskin iç basıncının düşürülmesi işlemidir. Bu yöntem cerrahi kesi gerektirmez. Ancak lazer, her fıtık tipi için uygun değildir; genellikle henüz patlamamış (contained) ve diskin dış çeperinin sağlam olduğu vakalarda tercih edilir.

14. Boyun Fıtığı İçin İğne Tedavileri Nelerdir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Bunlar girişimsel ağrı tedavileri başlığı altında toplanır. En yaygınları; sinir köküne doğrudan omurilik zarı çevresine yapılan epidural enjeksiyonlar, nükleoplasti ve radyofrekans tedavileridir. Bu iğneler, fıtık bölgesindeki ödemi ve yangıyı hızla dindirerek hastanın konforunu artırır ve ameliyat ihtiyacını ortadan kaldırabilir.

15. Boyun Fıtığı Tedavi Edilmez İse Ne Olur?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Tedavi edilmeyen ve sinir basısı devam eden fıtıklar, kol kaslarında kalıcı erimeye (atrofi), ayak düşmesine ve kronik nöropatik ağrılara neden olabilir. En kötü senaryoda ise sinir iletimi tamamen kesilerek geri dönüşü olmayan felçler meydana gelebilir.

16. Boyun Fıtığı Tedavisi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Bel fıtığının tanısı, takibi ve hem cerrahi hem de girişimsel (iğne) tedavileri konusunda uzmanlaşmış ana bilim dalı Beyin ve Sinir Cerrahisi (Nöroşirürji) uzmanlığıdır.

17. Yüzmek Boyun Fıtığına İyi Gelir Mi?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Kesinlikle evet. Yüzme, suyun kaldırma kuvveti sayesinde omurgaya binen yükü sıfıra indirir. Özellikle yüz üstü yüzmek, boyun kaslarını en güvenli şekilde güçlendirerek fıtığın iyileşmesine ve nükslerin önlenmesine büyük katkı sağlar.

18. Boyun Fıtığında Hangi Durumlar Acil Müdahale Gerektirir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Ayak düşmesi (ani güç kaybı) el ve koldaki fonksiyon bozukluğu ve tüm tedavilere rağmen dinmeyen, hastayı uyutmayan şiddetli ağrılar acil cerrahi müdahale gerektirir.

19. Boyun Fıtığında Hangi Yöntem Ne Zaman Tercih Edilmelidir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Hafif fıtıklarda ilaç ve fizik tedavi; bu yöntemle geçmeyen dirençli ağrılarda girişimsel enjeksiyonlar veya nükleoplasti; nörolojik kayıp (felç riski) veya tedaviye yanıtsız şiddetli patlamış fıtıklarda ise mikrocerrahi tercih edilmelidir.

20. İlaç Ve İstirahat Tedavisi Hangi Aşamadaki Fıtıklarda Sonuç Verir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Yeni başlamış, sinir hasarı yaratmamış başlangıç ve orta düzeydeki boyun fıtıklarında ilaç ve istirahat genellikle 2-4 hafta içinde yeterli iyileşmeyi sağlar.

21. Fizik Tedavi Boyun Fıtığını Tamamen İyileştirir Mi, Yoksa Sadece Ağrıyı Mı Dindirir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Fizik tedavi boyun kaslarını güçlendirerek diske binen yükü azaltır. Küçük ve orta düzey fıtıklarda kalıcı iyileşme sağlayabilir. Ancak büyük ve siniri ciddi ezen fıtıklarda ağrıyı dindirse bile fıtığı tamamen yok etmeyebilir; bu nedenle girişimsel yöntemlerle desteklenmelidir.

22. Boyun Fıtığında Ameliyat Kararını Verdiren Kesin Kriterler Nelerdir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Ameliyat kararı şu üç ana kriterden biri varsa verilir: 1.Kolda ilerleyici güç kaybı. 2. En az 6 haftalık diğer tedavilere rağmen geçmeyen şiddetli ağrı. 4. Günlük hayatı imkansız kılan yaşam kalitesi kaybı.

23. Tedavi Edilen Bir Fıtık Neden Tekrar Eder, Tekrarlamaması İçin Ne Yapılmalıdır?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Fıtık, disk dokusunun zayıflığı ve üzerine binen aşırı yük nedeniyle tekrar eder. Tekrarlamaması için “fıtık yapan yaşam tarzından” uzaklaşılmalıdır. Yani boyun kasları güçlendirilmeli ve ağır yük taşıma alışkanlıkları terk edilmelidir.

24. Tedavi Sonrası Boyun Sağlığını Korumak İçin Yaşam Tarzında Hangi Değişiklikler Yapılmalıdır?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Düzenli boyun ve kol egzersizleri yapılmalı, sigara bırakılmalı (sigara diskin beslenmesini bozar), uzun süre aynı pozisyonda oturulmamalı.

25. Boyun Fıtığı Tedavisinde Halk Arasında Uygulanan Boyun Çektirme Bardak Çektirme Vb. Uygulamaların Riskleri Nelerdir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Bu tür bilimsel olmayan yöntemler, sinir kökünün kopmasına, patlamamış bir fıtığın kanala düşerek felç yapmasına veya kalıcı sakatlıklara yol açabilir. Omurga sağlığı sadece konunun uzmanı hekimlere emanet edilmelidir.