Bel fıtığı hastalarının yaklaşık % 3-4’ ünde ameliyat kaçınılmazdır. İki durumda bel fıtığı ameliyatı yapılır. Biri, diğer yöntemlerle düzelemeyen fıtıklar, diğeri ise acil cerrahi gerektiren bazı durumlardır (ilerleyici kuvvet kaybı, idrar kaçırma vb). Cerrahi ekibimiz tarafından bel fıtığı ameliyatında iki ayrı cerrahi teknik uygulanmaktadır. Bunlardan biri, halen dünyada yaygın olarak uygulanmata olan mikrodiskektomi, diğeri ise son yıllarda dünyada popüler olmaya başlayan ve hastaya büyük bir konfor sağlayan tam kapalı bel fıtığı ameliyatıdır.
Mikrodiskektomi , halen uygulanmakta olan en yaygın bel fıtığı ameliyatı yöntemidir. Bu operasyon, genel veya spinal anestezi altında yapılır. Yaklaşık 3 cm lik cilt kesisinden sonra bu bölgedeki kaslar kesilir ve bir miktar kemik dokusu çıkartılır. Kemiğin altındaki ligamanlar da alındıktan sonra çıkartılması gereken fıtık dokusuna ulaşılır ve fıtıklaşan disk materyali çıkartılır. Mikrodiskektomi ameliyatının süresi 40-60 dakika, hastanede kalış süresi ise bir gündür. Üç boyutlu animasyon videomuzu izleyebilirsiniz.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Mikrodiskektomi, yüksek çözünürlüklü bir mikroskop yardımıyla gerçekleştirilen, minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir. Yaklaşık 1.5 – 2 cm’lik küçük bir cilt kesisinden girilerek, kas dokusuna zarar vermeden doğrudan fıtıklaşan bölgeye ulaşılır. Mikroskobun sağladığı 20-40 kat büyütme sayesinde, sinir kökü güvenle kenara çekilir ve baskı yapan fıtık parçası hassas bir şekilde temizlenir. Bu yöntemle çevre dokular ve kemik yapısı maksimum düzeyde korunur.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: İşe dönüş süresi, hastanın yaptığı işin fiziksel zorluğuna bağlıdır. Masa başı ve hafif işlerde çalışan hastalarımız genellikle ameliyattan 10 ila 14 gün sonra iş başı yapabilirler. Daha ağır fiziksel aktivite gerektiren iş kollarında ise bu süre 4 ila 6 haftaya kadar uzayabilmektedir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Mikrocerrahi yöntemi kas ve kemik dokusuna minimum müdahale içerdiği için çoğu hastada korse kullanımı gerekmez.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Mikrodiskektomi sonrası hastalarımız ameliyattan yaklaşık 4-6 saat sonra ayağa kalkıp yürümeye başlayabilirler. Ameliyatın ertesi günü ise merdiven çıkma ve kısa mesafeli yürüyüşler yapacak duruma gelerek taburcu edilirler.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Hafif tempolu yürüyüşlere ameliyatın hemen ertesi günü başlanabilir. Cinsel hayata dönüş için genellikle 2. haftadan sonra izin verilir. Yüzme ve hafif egzersizler 4. haftada, ağır spor aktiviteleri ve rekabetçi sporlar ise 3. aydan sonra cerrah kontrolüyle planlanmalıdır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Açık ameliyatta daha büyük bir kesi yapılır ve kaslar kemikten genişçe sıyrılır, bu da operasyon sonrası ağrıyı artırır. Mikrodiskektomide ise mikroskop sayesinde sinirler ve damarlar çok net görülür. Bu yüksek görüş kabiliyeti, sinir hasarı riskini minimize eder, kanamayı azaltır ve enfeksiyon riskini düşürür. İyileşme süreci çok daha hızlı ve konforludur.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: İlaç tedavisi, istirahat ve fizik tedaviye yanıt vermeyen şiddetli ağrılarda, bacakta ilerleyici güç kaybı (felç riski) oluştuğunda, idrar ve dışkı kontrolü bozulduğunda veya MR bulguları sinir köküne ağır bası gösterdiğinde mikrodiskektomi altın standart tedavi olarak şarttır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Mikrodiskektomide genellikle estetik (eriyen) dikişler kullanılır, bu nedenle dikiş aldırma zahmeti yoktur. Yapılan kesi çok küçük (ortalama 2 cm) olduğu için iyileşme tamamlandığında neredeyse fark edilmeyecek kadar belirsiz bir iz kalır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Evet, kesinlikle en etkili çözümdür. “Patlamış fıtık” tabiri, disk içeriğinin omurilik kanalına taşmasıdır. Mikrocerrahi ile bu parçalar mikroskop altında milimetrik hassasiyetle bulunur ve sinir kökü tamamen rahatlatılır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Teknolojik imkanlar ve mikrocerrahi tecrübesi sayesinde bu risk modern tıpta %1’in çok altındadır. Mikroskobun sağladığı detaylı görüntüleme, sinir dokusunun korunmasını sağlayarak güvenliği maksimuma çıkarır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Literatürde mikrodiskektomi için sinir hasarı riski %1 civarında seyretmektedir. Ancak cerrahi tecrübe ve ileri teknolojik donanım ile bu risk istatistiksel olarak yok denecek seviyelere indirgenmektedir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Mikroskop kullanımı, çıplak gözle görülemeyen ince sinir liflerini ve damarları 20-40 kat büyüterek cerraha net bir yol haritası sunar. Bu durum, sinir yaralanması riskini açık ameliyatlara göre anlamlı derecede azaltan en kritik faktördür.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Mikrodiskektomide asıl amaç sadece baskı yapan fıtık dokusunu almaktır. Ancak sinir köküne ulaşmak ve alanı rahatlatmak için kemik dokunun çok küçük bir kısmının (laminektomi/laminotomi) traşlanması gerekir. Bu işlem omurganın sağlamlığını bozmaz.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Dünya literatüründe mikrodiskektomi sonrası nüks (tekrarlama) oranı %5-10 arasındadır. Ameliyat sonrası yaşam tarzına dikkat edilmesi, kilo kontrolü ve bel egzersizleri bu riskin minimize edilmesinde en önemli etkendir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Evet, normaldir. Uzun süre baskı altında kalmış sinir kökünde bir miktar ödem ve “sinir hafızası” dediğimiz ağrı duyusu olabilir. Sinirin iyileşme sürecine bağlı olarak bu ağrılar haftalar içinde azalarak kaybolur.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: İlk haftalarda sadece kısa yürüyüşler önerilir. 4. haftadan itibaren bel ve karın kaslarını güçlendirici, omurga esnekliğini artıran özel izometrik egzersizlere geçilir. En ideal egzersiz programı kişiye özel olarak planlanmalıdır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Genel anestezi etkisi geçtikten sonra, genellikle ameliyattan 4 ila 6 saat sonra hastalarımız bir sağlık personeli eşliğinde ilk adımlarını atabilirler.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: İkinci ameliyatlarda doku yapışıklıkları (fibrozis) nedeniyle cerrahi süreç biraz daha dikkat gerektirir. Ancak deneyimli bir mikrocerrah için bu durum başarıyla yönetilebilir. Gerekli durumlarda revizyon mikrocerrahisi ile sinir kökü tekrar güvenle rahatlatılabilir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Tek seviyeli bir mikrodiskektomi operasyonu, hastanın kilosuna ve fıtığın yapısına bağlı olarak ortalama 45 dakika ile 1.5 saat arasında tamamlanmaktadır.
TAM KAPALI (ENDOSKOPİK) BEL FITIĞI AMELİYATI
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Omurganın doğal boşluklarından veya yaklaşık 0.8 cm’lik (bir kalem genişliğinde) bir delikten girilerek, bir endoskop (kamera) yardımıyla yapılan en ileri kapalı cerrahi yöntemdir. Kas dokusu hiç kesilmeden, sadece aralanarak fıtığa ulaşılır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Mikrocerrahide yaklaşık 2 cm’lik bir kesi varken, endoskopik yöntemde bu 1 cm’nin altındadır. Mikrocerrahide doku sıyırma işlemi çok az da olsa yapılırken, endoskopik yöntemde dokular hiç zarar görmez. Bu da ameliyat sonrası ağrının neredeyse hiç olmamasını ve çok daha hızlı iyileşmeyi sağlar.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Kesi çok küçük olduğu için genellikle tek bir dikiş atılır veya sadece bir bantla kapatılır. Dikiş izi kalmaz.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Kullanılan yüksek çözünürlüklü kameralar, alanı su altında yıkayarak görüntüler. Bu temiz ve berrak görüntü, cerraha sinir yapılarını en ince ayrıntısına kadar görme imkanı tanıyarak maksimum güvenlik sağlar.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Günümüzde teknolojinin ilerlemesiyle fıtıkların çok büyük bir kısmı endoskopik yöntemle tedavi edilebilmektedir. Ancak çok ileri derecede omurga kanal darlığı veya kemiksel anomalilerin eşlik ettiği vakalarda mikrocerrahi tercih edilebilir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Evet, transforaminal (yandan) veya interlaminar (arkadan) girişlerle kanal içindeki serbest parçalar başarıyla temizlenebilir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Endoskopik cerrahi sonrası hastalar genellikle aynı gün veya 24 saat geçmeden taburcu edilirler.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Evet, bazı uygun vakalarda spinal anestezi veya lokal anestezi altında, hasta ile konuşarak bu ameliyatı gerçekleştirmek mümkündür.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Yaklaşık 7-8 milimetrelik bir izdir; iyileştiğinde genellikle belirsiz hale gelir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Ameliyattan 2-3 saat sonra yürüyüş başlar. Su geçirmez özel bantlar sayesinde hastalarımız 2. günden itibaren banyo yapabilirler.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Doku hasarı minimum olduğu için spora dönüş mikrocerrahiye göre daha hızlıdır. 2-4 hafta içinde hafif sporlara, 2. ayda ise profesyonel düzeye dönülebilir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Kaslar kesilmediği için ameliyat yeri ağrısı ve kas spazmı diğer yöntemlere göre çok daha az hissedilir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Literatürde nüks oranları mikrocerrahi ile benzerdir (%5 civarı). Ancak endoskopik yöntemin avantajı, nüks durumunda ikinci müdahalenin çok daha kolay yapılabilmesidir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Başarı oranı %90-95 seviyelerindedir. Bu ameliyatlar, endoskopik cerrahi konusunda özel eğitim almış ve yüksek vaka tecrübesi olan beyin ve sinir cerrahları tarafından yapılmalıdır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Bacakta güç kaybı, düşük ayak gelişmesi, idrar kaçırma, cinsel fonksiyon bozukluğu ve en az 6 haftalık konservatif tedaviye (ilaç, istirahat, fizik tedavi) rağmen geçmeyen şiddetli ağrılar cerrahi endikasyondur.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Sinir üzerindeki baskı devam ederse kalıcı felçler, kronikleşmiş dinmeyen ağrılar, bacakta kas erimesi ve ciddi yaşam kalitesi kaybı meydana gelebilir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Her cerrahi işlem gibi enfeksiyon, kanama, beyin omurilik sıvısı sızıntısı ve çok düşük oranda sinir hasarı riski vardır. Ancak mikrocerrahi ve endoskopi ile bu riskler minimaldir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: İlk gün yürüme başlar, 10. günde dikiş bölgesi kapanır, 15. günde sosyal hayata dönüş sağlanır. Tam doku iyileşmesi yaklaşık 6 hafta sürer.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Ameliyat sadece mevcut fıtığı temizler. Omurga sağlığına dikkat edilmezse, aynı veya farklı seviyeden nüks riski her zaman %5-10 arasındadır.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Doğru tanı ve ehil ellerde yapılan mikrocerrahi veya endoskopik ameliyatların başarı oranı %95’lerin üzerindedir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Genellikle ameliyattan 1 hafta sonra kısa süreli uçuşlara, 2 hafta sonra ise 2 saatte bir mola vermek kaydıyla otobüs yolculuğuna izin verilir.
Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Ameliyat sonrası ilk 4-6 hafta namazın sandalyede kılınması önerilir. Tam doku kaynaması gerçekleştikten sonra, omurgayı aşırı zorlamadan normal şekilde namaz kılınabilir.