1. Bel Kireçlenmesi Nedir? (Faset Sendromu)

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Omurgamızın arka kısmında bulunan ve omurları birbirine bağlayan küçük eklemlere “Faset Eklem” denir. Bu eklemlerin zamanla aşınması, kıkırdak yapısının bozulması ve çevresindeki bağların kalınlaşmasına bel kireçlenmesi veya Faset Sendromu diyoruz. Bu durum, belin hareket kabiliyetini kısıtlayan kronik bir ağrı kaynağıdır.

2. Bel Kireçlenmesinin (Faset Hastalığı) Belirtileri Nelerdir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: En belirgin şikayet, sabah tutukluğudur. Belin arkasında hissedilen, geriye doğru eğilirken veya sağa-sola dönerken artan şiddetli ağrıdır. Ağrı genellikle bel bölgesindedir ancak kalçaya ve bazen üst bacak arkasına yayılabilir. Hasta, uzun süre ayakta kaldığında veya oturduğunda belinde büyük bir ağırlık ve sızı hisseder.

3. Bel Kireçlenmesi (Faset Hastalığı) Neden Olur?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Birincil neden yaştır. Ancak aşırı kilo, kontrolsüz spor yapmak, ağır fiziksel işlerde çalışmak, geçirilmiş bel travmaları ve bel fıtığı nedeniyle diskin yüksekliğini kaybetmesi faset eklemlere binen yükü artırarak kireçlenmeyi hızlandırır.

4. Bel Kireçlenmesi (Faset Hastalığı) Tedavi Edilmez İse Ne Olur?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Tedavi edilmediğinde eklemlerdeki kireçlenme artar ve kemik çıkıntıları (osteofitler) oluşur. Bu durum kanal daralmasına yol açabilir. Ayrıca ağrı nedeniyle hasta hareket etmeyi bırakır; bu da bel kaslarının zayıflamasına ve omurganın tamamen desteksiz kalmasına, dolayısıyla bir kısır döngüye neden olur.

5. Ameliyatsız Bel Kireçlenmesi (Faset Hastalığı) Tedavisi Mümkün mü?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Kesinlikle mümkündür ve aslında ilk seçenek ameliyatsız yöntemlerdir. Radyofrekans denervasyonu, faset eklem blokajları ve fizik tedavi yöntemleriyle hastalarımızın %90’ından fazlası ameliyata gerek kalmadan konforlu bir hayata dönebilmektedir.

6. Sabahları Belde Hissedilen Tutukluk Ve Ağrı Kireçlenme Belirtisi midir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Evet, bu faset sendromunun en klasik belirtisidir. Sabah uyanınca hissedilen, hareket ettikçe 15-20 dakika içinde hafifleyen o “paslanma hissi” eklemlerdeki kireçlenmeyi işaret eder. Eklem sıvısının durgunlaşması bu tutukluğu yapar; hareketle ağrı azalır.

7. Bel Kireçlenmesi (Faset Hastalığı) Hangi Durumlarda Ameliyat Gerektirir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Eğer kireçlenme o kadar ilerlemişse ki, kemik yapılar sinirleri eziyor ve ciddi güç kaybı (felç riski) yaratıyorsa ya da “Omurga Kayması” (Spondilolistezis) eşlik ediyorsa cerrahi stabilizasyon (vida/platin) ameliyatları gerekebilir. Ancak sadece ağrı şikayeti olan kireçlenmelerde cerrahi nadiren ilk tercihtir.

8. Bel Kireçlenmesinde (Faset Hastalığı) İğne Tedavisi Kalıcı Çözüm Sunar mı?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Radyofrekans iğne tedavisi (denervasyon), ağrıyı taşıyan sinir liflerini devre dışı bıraktığı için 2 yıla kadar, hatta bazı hastalarda daha uzun süreli kalıcı rahatlama sunar. Bu süre zarfında kilo veren ve belini güçlendiren hastalarda iyilik hali çok daha uzun sürer.

9. Bel Kireçlenmesi (Faset Hastalığı) Bel Fıtığına Sebebiyet Verir mi?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Evet, doğrudan ilişkilidir. Kireçlenen eklemler omurganın yük dengesini bozar. Bu dengesizlik, omurlar arasındaki disklere daha fazla yük binmesine ve diskin erkenden yıpranarak fıtıklaşmasına zemin hazırlar.

10. Bel Kireçlenmesine (Faset Hastalığı) Egzersiz İyi Gelir mi?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Egzersiz, tedavinin ayrılmaz bir parçasıdır. Özellikle karın ve sırt kaslarını güçlendiren pilates, yüzme ve esneme hareketleri, faset eklemlere binen yükü azaltarak tedavinin başarısını artırır. Ancak ağrılı dönemde kontrolsüz egzersizden kaçınılmalıdır.

11. Bel Kireçlenmesi (Faset Hastalığı) Bacaklara Vuran Ağrı Yapar mı?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Evet, ancak bu bel fıtığı ağrısından farklıdır. Biz buna “yansıyan ağrı” diyoruz. Faset eklemlerinden kaynaklanan ağrı uyluk arkasına ve diz seviyesine kadar yayılabilir. Ayak parmaklarına kadar inen bir ağrı ise genellikle kireçlenmeye fıtığın eşlik ettiğini düşündürür.

12. Bel Kireçlenmesi (Faset Hastalığı) Tanısında MR mı BT mi Daha Etkilidir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Kıkırdak yapıları, yumuşak dokuyu ve sinir baskısını görmek için MR (Emar) çok değerlidir. Ancak kireçlenmenin kemik üzerindeki etkilerini ve kireçlenme miktarını milimetrik olarak görmek için Bilgisayarlı Tomografi (BT) kireçlenme tanısında bazen daha üstündür.

13. Faset Eklem Enjeksiyonu Ve Radyofrekans Denervasyon Nasıl Yapılır?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Her iki işlem de ameliyathane ortamında, Skopi (canlı röntgen) rehberliğinde yapılır. Hedeflenen eklem noktalarına özel iğnelerle girilir. Enjeksiyonda bölgeye ilaç verilirken; radyofrekans yönteminde iğnenin ucundan ısı verilerek eklemin ağrı duyusunu beyne taşıyan sinir ucu bloke edilir.

14. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonunun Başarı Oranı Nedir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Doğru tanı konulmuş (test blokajı yapılmış) hastalarda başarı oranı %80-%90 arasındadır. Hastanın yaşam kalitesini bir anda artıran, konforlu bir işlemdir.

15. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Tedavisi Nasıl Yapılır?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Hasta yüzüstü yatırılır, bel bölgesi sterilize edilir. Skopi ile eklem tam olarak görüntülenir. İğne yerleştirildikten sonra test akımları verilerek doğru noktada olduğumuz teyit edilir (hasta hafif bir karıncalanma hisseder). Ardından güvenli ısı uygulamasıyla işlem tamamlanır.

16. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu İşlem Sırasında Felç Kalma Riski Var mıdır?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Hayır. İşlem sırasında kullanılan iğneler ve uygulanan radyofrekans akımı, bacakları hareket ettiren ana sinirlerden uzağa, sadece eklem ağrısını taşıyan ince duyu sinirlerine uygulanır. Skopi rehberliğinde yapıldığı için felç riski tıbben beklenmez.

17. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu İşlemi Genel Anestezi ile mi Lokal Anestezi ile mi Yapılır?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: İşlem tamamen lokal anestezi altında yapılır. Hastanın işlem sırasında uyanık olması ve test akımlarına cevap vermesi, güvenliğin en üst seviyede tutulmasını sağlar.

18. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonundan Sonra İstirahat Gerekir mi, İşe Ne Zaman Dönebilirim?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: İşlem günü evde dinlenmek yeterlidir. Dikiş ve kesi olmadığı için hastalarımız ertesi gün normal çalışma hayatlarına dönebilirler.

19. Faset Eklem Ağrısı Teşhisinde Tanısal Blokaj (Test İğnesi) Yöntemi Nedir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Bu en önemli adımdır. Radyofrekans öncesi, eklem içine çok az miktarda lokal anestezik verilerek ağrının o eklemden kaynaklanıp kaynaklanmadığı test edilir. Eğer ağrı bir süreliğine tamamen geçerse, radyofrekansın başarılı olacağı kesinleşmiş olur.

20. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Tedavisinin Zararları Var mı?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Hayır, vücuda yabancı bir madde veya zararlı bir ışın verilmez. Sadece hedeflenen sinir ucu üzerinde ısı etkisi oluşturulur. Diğer organlara veya dokulara bir zararı yoktur.

21. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Tedavisi Nasıl Yapılır?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: İleri teknolojili bir jeneratöre bağlı özel kanüller aracılığıyla, kontrollü ısının (genellikle 80 derece) 60-90 saniye boyunca sinir ucuna uygulanmasıyla yapılır.

22. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Tedavisinin Yan Etkileri Nelerdir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Nadiren uygulama bölgesinde 2-3 gün süren hafif morarma veya iğne girişine bağlı hassasiyet olabilir. Bazı hastalarda işlem sonrası ilk birkaç gün ağrıda hafif bir artış (rebound ağrı) görülebilir ancak bu geçicidir.

23. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Tedavisi Etkisini Ne Zaman Gösterir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Bazı hastalar hemen rahatlar, ancak işlemin tam etkisini göstermesi ve sinir iyileşmesinin tamamlanması 2 ila 3 haftayı bulabilir.

24. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Tedavisinin Riskleri Nelerdir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Enfeksiyon ve lokal kanama her girişimsel işlemde olduğu gibi çok düşük bir ihtimaldir (%1 altı). Skopi eşliğinde bir beyin cerrahı tarafından yapıldığında ciddi bir risk barındırmaz.

25. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Uygulama yapılacak seviye sayısına bağlı olarak işlem genellikle 20-40 dakika arasında tamamlanır.

26. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Tedavisini Kimler Yapar?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Omurga anatomisine hakim Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanları veya Algoloji (Ağrı) uzmanları tarafından yapılmalıdır.

27. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu ve Lazer Tedavi Arasındaki Fark Nedir?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Lazer genellikle “fıtık içini buharlaştırmak” için kullanılırken; radyofrekans “eklem ağrısı sinirlerini bloke etmek” için kullanılır. İkisi farklı sorunlara hitap eder.

28. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Tedavisini Özel Sağlık Sigortası Karşılar mı?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Birçok özel sağlık sigortası, tıbbi gereklilik raporu sunulduğunda bu işlemleri poliçe kapsamına göre karşılamaktadır.

29. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Hangi Anestezi Türü İle Yapılır?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Sadece lokal uyuşturma yapılır. Hasta tüm süreç boyunca cerrahı ile iletişim halindedir.

30. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Tedavisi Sonrası Aynı Gün Taburcu Olabilir miyim?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Evet, işlem bittikten 1-2 saat sonra yürüyerek taburcu olabilirsiniz.

31. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Tedavisi Sonrası İstirahat Gerekir mi?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Ağır fiziksel aktiviteden 24-48 saat kaçınmak yeterlidir. Mutlak yatak istirahati gerekmez.

32. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Tedavisi Ameliyathanede mi Yapılıyor Poliklinikte mi?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Mutlaka ameliyathane şartlarında, sterilizasyon ve Skopi cihazı kontrolünde yapılmalıdır. Poliklinik şartları bu işlem için uygun değildir.

33. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu İle Sinirleri Yakmak Tehlikeli mi, Felç Riski Var mı?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: “Yakma” tabiri hastaları korkutsa da, yapılan işlem sadece ağrı ileten ince dalların “susturulmasıdır”. Motor sinirler korunur, bu yüzden felç riski yoktur.

34. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Isısı Fıtığı mı Kurutuyor Yoksa Sadece Ağrıyı mı Kesiyor?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Faset radyofrekansı sadece eklem ağrısını keser. Eğer disk içine uygulanırsa (Nükleoplasti), o zaman fıtığı küçültme amacı taşır.

35. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Kalıcı Bir Hasar Bırakır mı?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Hayır, omurga anatomisinde veya sinir sisteminde istenmeyen kalıcı bir hasar bırakmaz.

36. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu İşlemi Sırasında Uyutuluyor muyuz, Acılı Bir İşlem mi?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Uyutulmazsınız. İğne giriş yerleri uyuşturulduğu için dayanılmayacak bir acı hissedilmez. Sadece iğne ekleme ulaştığında kısa süreli bir baskı hissedilir.

37. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu İşlemi Kaç Dakika Sürüyor? Hemen Eve Dönebilir miyim?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Ortalama 30 dakika sürer.  2 saatlik Gözlem sonrası hemen eve dönebilirsiniz.

38. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu İğnesi Tam Olarak Nereye Giriyor? Dikiş Atılıyor mu?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Beldeki faset eklemlerin üzerine, sinirin geçtiği güvenli tünellere girilir. Dikiş yoktur, giriş deliği hızla kendiliğinden kapanır.

39. Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Fıtık İçine mi Yoksa Sinir Köklerine mi Uygulanıyor?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Hastanın şikayetine göre değişir. Disk kaynaklı ağrıda disk içine (Nükleoplasti), kireçlenme ağrısında eklem sinirine, bacak ağrısında ise sinir köküne (Pulsed RF) uygulanır.

40. Lazer İle Fıtık Tedavisi mi Yoksa Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu mu Daha Etkili?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Bu iki yöntem farklı amaçlara hizmet eder. Fıtığı küçültmekte lazer; sinir ağrısını ve kireçlenme ağrısını kesmekte radyofrekans genellikle daha etkilidir.

41. Fizik Tedavi İşe Yaramadı, Radyofrekans İle Faset Eklem Denervasyonu Kesin Çözüm Olur mu?

Op. Dr. M. Levent Deniz’in Yanıtı: Fizik tedaviden sonuç alamayan faset sendromlu hastalarda radyofrekans, ağrıyı kaynağında kestiği için en güçlü ve kesin sonuç veren alternatifimizdir.