Wervelkanaalstenose-operatie zonder schroeven (minimaal invasief / UBL)

Uit het Turks vertaald transcript (video-audio is in het Turks)

Microlumbale laminoplastiek bij wervelkanaalstenose is een minimaal invasieve techniek die de afgelopen jaren populairder is geworden. Na een huidsnede van ongeveer 3 centimeter wordt met een retractor het bot bereikt. Er wordt wat bot verwijderd, zodat de beknelde zenuwwortel meer ruimte krijgt.

Vervolgens wordt de retractor naar de andere kant gericht. Het wervelkanaal wordt van binnenuit afgefreesd om de zenuwwortel aan de overkant te bereiken. Ook daar wordt wat bot verwijderd, zodat die zenuwwortel eveneens meer ruimte krijgt.

De operatie duurt ongeveer twee tot tweeënhalf uur. Het ziekenhuisverblijf duurt twee dagen.

Vergeleken met de klassieke laminectomie, die al lang bij wervelkanaalstenose wordt toegepast, is de huidsnede bij deze techniek kleiner en wordt minder spierweefsel doorgesneden. Alleen de lamina aan één kant wordt verwijderd; aan de andere kant wordt alleen de voorzijde van de lamina afgefreesd om het wervelkanaal te verwijden. Daardoor wordt de anatomie van de patiënt minimaal beschadigd en is het herstel na de operatie veel korter.

Wat is een stenose-operatie zonder schroeven?

Een stenose-operatie zonder schroeven (UBL) is een minimaal invasieve ingreep waarbij via één zijde de zenuwen aan beide kanten van het kanaal worden vrijgemaakt, zonder dat schroeven of fusie nodig zijn.

Hoe verschilt een stenose-operatie zonder schroeven van een traditionele laminectomie?

Bij de operatie zonder schroeven wordt alleen aan één kant toegang gemaakt en blijven de achterste steunstructuren behouden. Bij een klassieke open lumbale laminectomie wordt het bot aan de achterkant van de wervels, de lamina die het dak van de tunnel vormt, volledig verwijderd. Deze klassieke methode wordt al vele jaren wereldwijd toegepast bij wervelkanaalstenose. Bij een klassieke operatie:

• Kunnen veel bot en sterke banden die de wervels bijeenhouden worden opgeofferd.
• Kan uitgebreide verwijdering van bot en banden bij sommige patiënten later het risico op verschuivende wervels (spondylolisthesis) vergroten.
• Wordt in dat geval zo nodig een spondylolisthesis-operatie met implantaten (fusiechirurgie) uitgevoerd.

Hoe wordt een stenose-operatie zonder schroeven uitgevoerd?

De operatie wordt onder algehele verdoving met microchirurgische technieken uitgevoerd.

• Toegang via een kleine snee: Vergeleken met de klassieke methode wordt een veel kleinere huidsnee gebruikt en worden omliggende spieren minimaal verstoord.
• Tweezijdige verruiming via één zijde: Slechts één kant van het benige dak achter in de wervelkolom (lamina) wordt verwijderd.
• Van binnenuit wegfrezen: Met chirurgische microscopen met hoge resolutie wordt de andere zijde bereikt, waar alleen het binnenste, voorste botoppervlak tot op de millimeter wordt weggefreesd.
• Operatieduur: Afhankelijk van het aantal geopereerde niveaus duurt de ingreep gemiddeld 1–2 uur.
• Verblijf en herstel: Het ziekenhuisverblijf is doorgaans één nacht. Door behoud van spier- en botweefsel is er vroeg na de operatie minder rugpijn en gaat terugkeer naar het dagelijks leven gemakkelijker.

Wat is het slagingspercentage van een stenose-operatie zonder schroeven?

Na een operatie zonder schroeven was 84% van de patiënten tevreden, tegenover 75% na open chirurgie, en was het heroperatiepercentage 1,6%, tegenover 5,8% [4]. Bij geschikte patiënten is de operatie zonder schroeven even succesvol als een operatie met schroeven en fusie: bij follow-up na 2 en 5 jaar was er tussen de twee methoden geen verschil in dagelijkse beperkingen of loopafstand [1, 3]. Bij patiënten met een lichte wervelverschuiving was de levenskwaliteit echter beter in de groep met schroeven [5]. Daarom wordt de keuze per patiënt gemaakt.

Wat zijn de risico’s en bijwerkingen van een stenose-operatie zonder schroeven?

Het risico van een stenose-operatie zonder schroeven is lager dan dat van een open laminectomie: bloedverlies en ziekenhuisverblijf zijn geringer, terwijl het risico op een scheur in het vlies rond de zenuwen (durascheur) vergelijkbaar is [4]. Zonder schroeven ontstaan geen loslatende schroeven of implantaatproblemen. Na fusie ontstaat vaker nieuwe stenose op een aangrenzend niveau [2]. Een durascheur, zenuwschade, infectie, bloeding of heroperatie kan optreden. Een durascheur die tijdens de operatie wordt gezien, wordt hersteld.

🩺 Inzicht van de arts & klinische ervaring

“Mijn doel bij operaties is de zenuwdruk voldoende weg te nemen en tegelijk de steunstructuren van de wervelkolom zo veel mogelijk te behouden. Een belangrijk voordeel van UBL is dat ook de andere zijde via een eenzijdige toegang kan worden gedecomprimeerd. Daardoor kan voldoende kanaalverruiming worden bereikt met minder bot- en spierdissectie. Bij goed geselecteerde patiënten zijn fusie en schroeven soms niet nodig, omdat de steunstructuren grotendeels behouden blijven.”

Veelgestelde vragen

Wat is een stenose-operatie zonder schroeven en hoe verloopt deze?

Het is een microchirurgische operatie waarbij beide kanaalzijden worden verruimd door het benige dak aan één zijde te verwijderen en de andere zijde van binnenuit weg te frezen.

Wat is het slagingspercentage?

Na een operatie zonder schroeven was 84% van de patiënten tevreden, tegenover 75% na open chirurgie [4]. Bij geschikte patiënten is het resultaat gelijk aan dat van een operatie met schroeven [1, 3].

Zijn er risico’s en bijwerkingen?

Ja, maar minder dan bij open chirurgie: minder bloedverlies en kortere opname, met een vergelijkbaar risico op een durascheur. Omdat geen schroeven worden geplaatst, ontstaan geen risico’s zoals loslatende schroeven [2, 4].

Hoe lang duurt een stenose-operatie?

Afhankelijk van het aantal geopereerde niveaus duurt de ingreep 1–2 uur.

Hoe lang blijf ik na een stenose-operatie in het ziekenhuis?

Het ziekenhuisverblijf is doorgaans één nacht.

Wanneer kan ik na de operatie opstaan?

Onze patiënten kunnen ongeveer 4–6 uur na de operatie opstaan en lopen, zodra de verdoving is uitgewerkt.

Zijn mijn klachten meteen weg?

Bij veel patiënten wel: beenpijn en krampen tijdens het lopen verminderen al vroeg duidelijk. Gevoelloosheid en tintelingen door langdurige druk kunnen enkele weken tot maanden nodig hebben om volledig te verdwijnen.

Kan ik na de operatie bukken?

In de eerste 4–6 weken kunt u door de knieën buigen om te bukken en weer op te staan; plotseling bukken, draaien en zwaar tillen moeten worden vermeden. Hurken door de knieën te buigen of bewegen zoals de arts heeft voorgedaan, is wel mogelijk.

Wanneer kan ik weer werken?

Patiënten met bureauwerk hervatten dit doorgaans binnen 10–15 dagen. Bij lichamelijk zwaar werk duurt dit 4–6 weken. Vroege, rustige wandelingen vergemakkelijken de werkhervatting.

Is deze methode geschikt voor iedere stenosepatiënt?

Nee, UBL of decompressie zonder schroeven is niet automatisch voor iedereen geschikt. De keuze hangt af van het anatomische type en niveau van de stenose, de stabiliteit van de wervelkolom, bestaande spondylolisthesis of vervorming, neurologische bevindingen en de omvang van de benodigde decompressie.

Wat kost de operatie?

Omdat de kosten afhankelijk zijn van de patiënt en de ziekenhuisomstandigheden, kan een definitief tarief pas worden bepaald na onderzoek en beoordeling van de beeldvorming.

Welke specialist voert deze operatie uit in Istanbul?

Een van de artsen die in Istanbul stenose-operaties zonder schroeven uitvoeren, is dr. M. Levent Deniz, specialist in neurochirurgie.

Bronnen

1. Försth P, Ólafsson G, Carlsson T, et al. A Randomized, Controlled Trial of Fusion Surgery for Lumbar Spinal Stenosis. N Engl J Med. 2016;374(15):1413-1423. PMID: 27074066. PubMed
2. Karlsson T, Försth P, Skorpil M, et al. Decompression alone or decompression with fusion for lumbar spinal stenosis: a randomized clinical trial with two-year MRI follow-up. Bone Joint J. 2022;104-B(12):1343-1351. PMID: 36453045. PubMed
3. Austevoll IM, Hermansen E, Fagerland MW, et al. Decompression with or without Fusion in Degenerative Lumbar Spondylolisthesis. N Engl J Med. 2021;385(6):526-538. PMID: 34347953. PubMed
4. Phan K, Mobbs RJ. Minimally Invasive Versus Open Laminectomy for Lumbar Stenosis: A Systematic Review and Meta-Analysis. Spine (Phila Pa 1976). 2016;41(2):E91-E100. PMID: 26555839. PubMed
5. Ghogawala Z, Dziura J, Butler WE, et al. Laminectomy plus Fusion versus Laminectomy Alone for Lumbar Spondylolisthesis. N Engl J Med. 2016;374(15):1424-1434. PMID: 27074067. PubMed

• 👨‍⚕️ Auteur en medisch beoordelaar van deze inhoud: Dr. M. Levent Deniz – specialist in neurochirurgie
• ⚠️ Medische disclaimer: Deze pagina is uitsluitend bedoeld ter informatie; raadpleeg uw arts voor diagnose en behandeling.