Wervelkanaalstenose-operatie zonder schroeven (minimaal invasief / UBL)

Een stenose-operatie zonder schroeven (UBL) is een microchirurgische methode waarbij via één zijde de zenuwen aan beide kanten van het kanaal worden vrijgemaakt, met behoud van de achterste steunstructuren van de wervelkolom. Bij geschikte patiënten zijn schroeven en fusie niet nodig. Het ziekenhuisverblijf is doorgaans één nacht.

Wat is een stenose-operatie zonder schroeven? (UBL-techniek)

Schroeven zijn bij een stenose-operatie niet bij iedere patiënt nodig. Bij geschikte patiënten heft tweezijdige decompressie via een eenzijdige benadering (UBL of ULBD) de zenuwdruk op en blijven de achterste steunstructuren grotendeels behouden. Dankzij de ontwikkeling van microchirurgische technologie passen wij deze methode de laatste jaren toe. De vernieuwende methode werkt als volgt:

• Toegang via een kleine snee: Vergeleken met de klassieke methode wordt een veel kleinere huidsnee gebruikt en worden omliggende spieren minimaal verstoord.
• Tweezijdige verruiming via één zijde: Slechts één kant van het benige dak achter in de wervelkolom (lamina) wordt verwijderd.
• Van binnenuit wegfrezen: Met hogeresolutiemicroscopen wordt de andere zijde bereikt, waar alleen het binnenste, voorste botoppervlak tot op de millimeter wordt weggefreesd.

Hoewel de operatie van buitenaf eenzijdig lijkt, worden zo via één toegang de zenuwen aan beide kanten van het kanaal vrijgemaakt.

Traditionele laminectomie en de noodzaak van schroeven

De klassieke methode die wereldwijd al vele jaren wordt toegepast bij wervelkanaalstenose is een open lumbale laminectomie. Daarbij worden de botstructuren aan de achterkant van de wervels, de laminae die het dak van de tunnel vormen, volledig verwijderd. Bij een klassieke operatie:

• Kunnen veel bot en sterke banden die de wervelkolom ondersteunen worden opgeofferd.
• Kan uitgebreide verwijdering van bot en banden bij sommige patiënten later het risico op verschuivende wervels (spondylolisthesis) vergroten.
• Wordt in dat geval zo nodig een spondylolisthesis-operatie met implantaten (fusiechirurgie) uitgevoerd.

Verloop van de operatie

• Verdoving: De ingreep vindt microchirurgisch onder algehele anesthesie plaats in een volledig uitgeruste operatiekamer.
• Weefselsparende aanpak: Het doel is voldoende zenuwdruk weg te nemen en tegelijk de stabiliserende spieren en banden te behouden.
• Verblijf en herstel: Het ziekenhuisverblijf is doorgaans één nacht. Door behoud van spier- en botweefsel is er vroeg na de operatie minder rugpijn en gaat terugkeer naar het dagelijks leven gemakkelijker.

Slagingspercentages van een stenose-operatie zonder schroeven

Bij geschikte patiënten is een operatie zonder schroeven even succesvol als een operatie met schroeven en fusie. Bij follow-up na 2 en 5 jaar was er geen verschil in dagelijkse beperkingen of loopafstand [1, 3]. Vergeleken met open laminectomie was 84% tevreden, tegenover 75% na open chirurgie, en was het heroperatiepercentage 1,6%, tegenover 5,8% [4]. Bij patiënten met een lichte wervelverschuiving was de levenskwaliteit echter beter in de groep met schroeven [5]. Daarom wordt individueel beslist.

Wat zijn de risico’s?

Bloedverlies en ziekenhuisverblijf zijn geringer dan bij open laminectomie; het risico op een scheur in het vlies rond de zenuwen (durascheur) is vergelijkbaar [4]. Zonder schroeven ontstaan geen loslatende schroeven of implantaatproblemen. Na fusie ontstaat vaker nieuwe stenose op een aangrenzend niveau [2]. Het blijft echter een operatie: een durascheur, zenuwschade, infectie, bloeding of heroperatie kan optreden. Een durascheur die tijdens de operatie wordt gezien, wordt hersteld.

🩺 Inzicht van de arts & klinische ervaring

“Mijn doel bij operaties is de zenuwdruk voldoende weg te nemen en tegelijk de steunstructuren van de wervelkolom zo veel mogelijk te behouden. Een belangrijk voordeel van UBL is dat ook de andere zijde via een eenzijdige toegang kan worden gedecomprimeerd. Daardoor kan voldoende kanaalverruiming worden bereikt met minder bot- en spierdissectie. Bij goed geselecteerde patiënten zijn fusie en schroeven soms niet nodig, omdat de steunstructuren grotendeels behouden blijven.”

Veelgestelde vragen

Wat is een stenose-operatie zonder schroeven en hoe verloopt deze?

Het is een microchirurgische operatie waarbij beide kanaalzijden worden verruimd door het benige dak aan één zijde te verwijderen en de andere zijde van binnenuit weg te frezen.

Wat is het slagingspercentage?

Bij geschikte patiënten is het gelijk aan dat van een operatie met schroeven [1, 3]. In vergelijking met open chirurgie was 84% tevreden over de operatie [4].

Zijn er risico’s en bijwerkingen?

Ja, maar minder dan bij open chirurgie: minder bloedverlies en kortere opname, met een vergelijkbaar risico op een durascheur. Omdat geen schroeven worden geplaatst, ontstaan geen risico’s zoals loslatende schroeven [2, 4].

Wanneer kan ik na de operatie opstaan?

Onze patiënten kunnen ongeveer 4–6 uur na de operatie opstaan en lopen, zodra de verdoving is uitgewerkt. Het ziekenhuisverblijf is doorgaans één nacht.

Zijn mijn klachten meteen weg?

Bij veel patiënten wel: beenpijn en krampen tijdens het lopen verminderen al vroeg duidelijk. Gevoelloosheid en tintelingen door langdurige druk kunnen enkele weken tot maanden nodig hebben om volledig te verdwijnen.

Kan ik na de operatie bukken?

Tijdens de eerste 4–6 weken van weefselherstel moeten plotseling bukken, draaien en zwaar tillen worden vermeden. Door de knieën zakken of bewegen zoals de arts heeft voorgedaan, is wel mogelijk.

Wanneer kan ik weer werken?

Patiënten met bureauwerk hervatten dit doorgaans binnen 10–15 dagen. Bij lichamelijk zwaar werk duurt dit 4–6 weken. Vroege, rustige wandelingen vergemakkelijken de werkhervatting.

Is deze methode geschikt voor iedere stenosepatiënt?

Nee, UBL of decompressie zonder schroeven is niet automatisch voor iedereen geschikt. De keuze hangt af van het anatomische type en niveau van de stenose, de stabiliteit, bestaande spondylolisthesis of vervorming, neurologische bevindingen en de omvang van de benodigde decompressie.

Wat kost de operatie?

Omdat de kosten afhankelijk zijn van de patiënt en de ziekenhuisomstandigheden, kan een definitief tarief pas worden bepaald na onderzoek en beoordeling van de beeldvorming.

Welke specialist voert deze operatie uit in Istanbul?

Een van de artsen die in Istanbul stenose-operaties zonder schroeven uitvoeren, is dr. M. Levent Deniz, specialist in hersen-, zenuw- en wervelkolomchirurgie.

Bronnen

1. Försth P, Ólafsson G, Carlsson T, et al. A Randomized, Controlled Trial of Fusion Surgery for Lumbar Spinal Stenosis. N Engl J Med. 2016;374(15):1413-1423. PMID: 27074066. PubMed
2. Karlsson T, Försth P, Skorpil M, et al. Decompression alone or decompression with fusion for lumbar spinal stenosis: a randomized clinical trial with two-year MRI follow-up. Bone Joint J. 2022;104-B(12):1343-1351. PMID: 36453045. PubMed
3. Austevoll IM, Hermansen E, Fagerland MW, et al. Decompression with or without Fusion in Degenerative Lumbar Spondylolisthesis. N Engl J Med. 2021;385(6):526-538. PMID: 34347953. PubMed
4. Phan K, Mobbs RJ. Minimally Invasive Versus Open Laminectomy for Lumbar Stenosis: A Systematic Review and Meta-Analysis. Spine (Phila Pa 1976). 2016;41(2):E91-E100. PMID: 26555839. PubMed
5. Ghogawala Z, Dziura J, Butler WE, et al. Laminectomy plus Fusion versus Laminectomy Alone for Lumbar Spondylolisthesis. N Engl J Med. 2016;374(15):1424-1434. PMID: 27074067. PubMed

• 👨‍⚕️ Auteur en medisch beoordelaar van deze inhoud: Dr. M. Levent Deniz – specialist in hersen-, zenuw- en wervelkolomchirurgie
• ⚠️ Medische disclaimer: Deze pagina is uitsluitend bedoeld ter informatie; raadpleeg uw arts voor diagnose en behandeling.